Adhyaya 53

Verse 1

नारद उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि शालामाहात्म्य मुत्तमम् । संस्थापिते पुरा स्थाने प्रोक्तोहं द्विजपुंगवैः

నారదుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను మరొక ఉత్తమ మహిమను ప్రకటించుదును—శాలా మహాత్మ్యము. పూర్వము ప్రతిష్ఠితమైన ఆ పుణ్యస్థానమున మహానుభావ బ్రాహ్మణులు నాకు దీనిని బోధించారు।

Verse 2

स्थानस्य रक्षणार्थाय उपायं कुरु सुव्रत । ततो मया प्रतिज्ञातं करिष्ये स्थान रक्षणम्

“ఈ పుణ్యస్థాన రక్షణార్థము ఒక ఉపాయం చేయుము, హే సువ్రత।” అప్పుడు నేను ప్రతిజ్ఞ చేసితిని—“నేను ఈ స్థానాన్ని రక్షించెదను।”

Verse 3

आराधिता मया पश्चाद्ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । त्रयस्त्वेकाग्रचित्तेन ततस्तुष्टाः सुरोत्तमाः

అనంతరం నేను ఏకాగ్రచిత్తముతో బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులను ఆరాధించితిని. అప్పుడు దేవోత్తములైన ఆ ముగ్గురు సంతోషించారు।

Verse 4

समागम्याथ मां प्रोचुर्नारद व्रियतां वरः । प्रोक्तं तानार्च्य च मया क्रियतां स्थानरक्षणम्

అప్పుడు వారు నా సమీపమునకు వచ్చి పలికిరి—“హే నారదా, వరము కోరుము.” నేను వారిని ఆరాధించి చెప్పితిని—“ఈ పుణ్యస్థాన రక్షణ జరగునట్లు చేయబడుగాక।”

Verse 5

अयमेव वरो मह्यं देयो देवैः सुतोषितैः । स्थानलोपो यथा न स्याद्यथा कीर्तिर्भवेन्मम

పూర్తిగా సంతుష్టులైన దేవతలచే నాకు ఇవ్వవలసిన వరం ఇదొక్కటే—ఈ పవిత్రస్థానానికి లయము గాని హాని గాని కలగకూడదు; నా కీర్తి చిరస్థాయిగా నిలవాలి।

Verse 6

एवमस्त्विति देवेशैः प्रतिज्ञातं तदा मुने । स्वांशेन प्रकरिप्याम द्विजानां तव रक्षणम्

అప్పుడు దేవేశ్వరులు, ఓ మునీ, ఇలా ప్రతిజ్ఞ చేశారు—“తథాస్తు. మా స్వశక్తి యొక్క ఒక అంసంతో నీ ద్విజసమాజాన్ని యథావిధిగా రక్షిస్తాము.”

Verse 7

एवमुक्त्वा कला मुक्ता देवैस्त्रिपुरुषैः स्वयम् । अंतर्धानं ततः प्राप्ताः सर्वेऽपि सुरसत्तमाः

ఇలా చెప్పి ఆ త్రిపురుష దేవులు స్వయంగా తమ కళ (అంశం)ను విడుదల చేశారు; ఆపై ఆ సర్వ శ్రేష్ఠ దేవతలు అంతర్ధానమయ్యారు।

Verse 8

ततो मया द्विजैः सार्धं शालाग्रे स्थानरक्षणम् । स्थापिताश्च पृथग्देवास्त्रयस्त्रिभुवनेश्वराः

తర్వాత నేను ద్విజులతో కలిసి శాలా ముందుభాగంలో స్థలరక్షణను స్థాపించాను; అలాగే త్రిభువనాధిపతులైన ఆ ముగ్గురు దేవులను అక్కడ వేరుగా ప్రతిష్ఠించాను।

Verse 9

पीड्यमाना यदा विप्राः केनापि च भवंति हि । पूर्वाह्ने चापि ऋग्वेदं मध्याह्ने च यजूं ष्यथ

ఎప్పుడైనా ఎవరివల్లైనా విప్రులు పీడింపబడితే, వారు పూర్వాహ్నంలో ఋగ్వేదాన్ని, మధ్యాహ్నంలో యజుర్వేదాన్ని పఠిస్తారు।

Verse 10

यामे तृतीये सामानि तारस्वरमधीत्य च । शापं यस्य प्रदास्यंति शालाग्रे भृशरोषिताः

మూడవ యామంలో తారస్వరంతో సామగానాన్ని పఠించి, వారు ఘోర కోపంతో శాలాగ్రభాగంలో అపరాధిపై శాపం విధిస్తారు।

Verse 11

सप्ताहाद्वर्षमध्याद्वा त्रिवर्षाद्भस्मतां व्रजेत् । प्रतिज्ञाता स्थानरक्षा यदि वो नारदाग्रतः

ఒక వారంలో గానీ, అర్ధవత్సరంలో గానీ, మూడు సంవత్సరాల్లో గానీ అతడు భస్మమవుతాడు—నారదుని సమక్షంలో మీరు ఆ పవిత్ర స్థానరక్షణను ప్రతిజ్ఞ చేసినట్లయితే।

Verse 12

सत्येन तेन नो वैरी भस्मीभवतु ह क्षणात् । अनेन शाप मंत्रेण भस्मीभवति निश्चितम्

ఆ సత్యబలంతో మా శత్రువు ఈ క్షణమే భస్మమగుగాక। ఈ శాపమంత్రంతో అతడు నిశ్చయంగా భస్మమవుతాడు—ఇది ధృవం।

Verse 13

शालां त्रिपुरुषां तत्र यः पश्यति दिनेदिने । अर्चयेत्तोषयेच्चासौ स्वर्गलोके महीयते

అక్కడ ప్రతిదినం త్రిపురుష-శాల దర్శనం చేసి, దానిని అర్చించి, తృప్తికరమైన ఉపచారాలు సమర్పించేవాడు స్వర్గలోకంలో మహిమ పొందుతాడు।

Verse 14

इति त्रिपुरुषशालामाहात्म्यम् । नारद उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि मदीयसरसो महत्

ఇలా త్రిపురుష-శాల మహాత్మ్యం ముగిసింది. నారదుడు పలికెను—ఇప్పుడు నేను మరొక విషయాన్ని ప్రకటిస్తాను: నాతో సంబంధమైన సరస్సు యొక్క మహా మహాత్మ్యం।

Verse 15

माहात्म्यमतुलं पार्थ देवानामपि दुर्लभम् । मया पूर्वं सरः खातं दर्भांकुरशलाकया

హే పార్థా, ఈ మహాత్మ్యం అతులమైనది—దేవులకు కూడ దుర్లభం. పూర్వం నేను స్వయంగా దర్భాంకురపు నుక్కు శలాకతో ఈ సరస్సును తవ్వితిని.

Verse 16

मृत्तिका ताम्रपात्रेण त्यक्ता बाह्ये ततः स्वयम् । सर्वेषामेव तीर्थानामाहृत्योदक मुत्तमम्

ఆపై తవ్విన మట్టిని తామ్రపాత్రతో బయటకు తీసి పారవేశారు; తరువాత నేను స్వయంగా సమస్త తీర్థాల నుండి సమాహరించిన ఉత్తమ జలాన్ని తెచ్చితిని.

Verse 17

तत्तत्र सरसि क्षिप्तं तेन संपूरितं सरः । आश्विने मासि संप्राप्ते भानुवारे नरः शुचिः

ఆ జలాన్ని అక్కడి సరస్సులో పోసిరి; దానితో సరస్సు నిండెను. ఆశ్విన మాసము వచ్చినప్పుడు, భానువారమున, శుచియైన నరుడు (అక్కడ విధి చేయవలెను)…

Verse 18

श्राद्धं यः कुरुते तत्र स्नात्वा दानं विशेषतः । पितरस्तस्य तृप्यंति यावदाभूतसंप्लवम्

ఎవడు అక్కడ స్నానము చేసి, విశేషంగా దానము చేసి, శ్రాద్ధము నిర్వహించునో—అతని పితరులు ప్రళయాంతం వరకు తృప్తి పొందుదురు.

Verse 19

नारदीयं सरो ह्येतद्विख्यात जगतीतले । महता पुण्ययोगेन देवैरपि हि लभ्यते

ఈ నారదీయ సరస్సు భూమితలమున ప్రసిద్ధమైనది; మహత్తర పుణ్యయోగముచేతనే ఇది దేవులకు కూడ లభ్యమగును.

Verse 20

यदत्र दीयते दानं हूयते यच्च पावके । सर्वं तदक्षयं विद्याज्जपानशनसाधनात्

ఇక్కడ ఇచ్చే దానం, పవిత్ర అగ్నిలో సమర్పించే ఆహుతి—జపం మరియు ఉపవాసాది ధర్మాచరణ బలంతో అవన్నీ అక్షయమని తెలుసుకొనుము।

Verse 21

नारदीये सरःश्रेष्ठे स्नात्वा यो नारदेश्व रम् । पूजयेच्छ्रद्धया मर्त्यः सर्वपापैः प्रमुच्यते

శ్రేష్ఠమైన నారదీయ సరస్సులో స్నానం చేసి, శ్రద్ధతో నారదేశ్వరుని పూజించే మానవుడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు।

Verse 22

अत्र तीर्थे पुरा पार्थ सर्वनागैस्तपः कृतम् । कद्रूशापस्य मोक्षार्थमात्मनो हितका म्यया

హే పార్థా! ఈ తీర్థంలో పూర్వకాలంలో సమస్త నాగులు తమ హితాన్ని కోరుతూ, కద్రూ శాపమోచనార్థం తపస్సు చేశారు।

Verse 23

ततः सिद्धिं परां प्राप्ता एतर्त्तार्थप्रभावतः । ततो नागेश्वरं लिंगं स्थापयामासुरूर्जितम्

ఆపై ఈ పవిత్ర వృత్తాంత ప్రభావంతో వారు పరమ సిద్ధిని పొందారు; తదనంతరం వారు మహాబలమైన నాగేశ్వర లింగాన్ని స్థాపించారు।

Verse 24

नारदादुत्तरे भागे सर्वे नागाः प्रहर्षिताः । नारदीये सरःश्रेष्ठे यः स्नात्वा पूजयेद्धरम्

నారదునికి సంబంధించిన స్థలానికి ఉత్తర భాగంలో సమస్త నాగులు ఆనందిస్తారు. శ్రేష్ఠమైన నారదీయ సరస్సులో స్నానం చేసి హరుడు (శివుడు)ను పూజించే వాడు…

Verse 25

नागेश्वरं महाभक्त्या तस्य पुण्यमनन्तकम् । तेषां सर्पभयं नास्ति नागानां वचनं यथा

ఎవడు మహాభక్తితో నాగేశ్వరుని పూజిస్తాడో, అతని పుణ్యం అనంతమవుతుంది. అటువంటి వారికి సర్పభయం ఉండదు—నాగుల వాక్యమునుబట్టి.

Verse 26

इति नारदीयसरोमाहात्म्यम् । नारद उवाच । अपरद्वारकानाम देवी चात्रास्ति पांडव

ఇట్లు నారదీయ సరస్సు మహాత్మ్యం సమాప్తమైంది. నారదుడు పలికెను—ఓ పాండవా, ఇక్కడ కూడా ‘అపరద్వారకా’ అనే దేవి ఉన్నది.

Verse 27

सा च ब्रह्मांडद्वारे वै सदैव विहितालया । चतुर्विंशतिकोटीभिर्देवीभिः परिरक्षिता

ఆ దేవి ‘బ్రహ్మాండద్వార’మున నిత్యము నియత నివాసముతో విరాజిల్లుచున్నది. ఇరవై నాలుగు కోట్లు దేవతలు ఆమెను అన్ని వైపులా కాపాడుచున్నారు.

Verse 28

ततो दीर्घं तपस्तप्त्वा मयानीतात्र तोषिता । अपरस्मिंस्ततो द्वारे स्था पिता परमेश्वरी

ఆపై ఆమె దీర్ఘ తపస్సు చేసి, నేను ఆమెను ఇక్కడికి తీసికొనివచ్చినప్పుడు ఆమె సంతోషించింది. తరువాత మరొక ద్వారమున పరమేశ్వరి స్థాపింపబడింది.

Verse 29

पूर्वस्मिन्नगरद्वारे स्थापिता द्वारवासिनी । नवमी चैत्रमासस्य कृष्णपक्षे भवेत्तु या

నగరపు తూర్పు ద్వారమున ‘ద్వారవాసిని’ స్థాపింపబడింది. చైత్రమాస కృష్ణపక్ష నవమి తిథి ఆమె వ్రతదినముగా ఉంటుంది.

Verse 30

कुण्डे स्नानं नरः कृत्वा तां च देवीं प्रपूजयेत् । बलिबाकुलनैवेद्यैर्गन्धधूपादिपूजनैः

కుండంలో స్నానం చేసి మనుడు ఆ దేవిని భక్తితో విధివిధానంగా పూజించాలి. బలి, బకుల పుష్పాలు, నైవేద్యం సమర్పించి గంధం, ధూపం మొదలైనవాటితో ఆరాధించాలి.

Verse 31

सप्तजन्मकृतं पापं नाशमायाति तत्क्षणात् । यान्यान्प्रार्थयते कामांस्तांस्ताना प्नोति मानवः

ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపం ఆ క్షణమే నశిస్తుంది. మనుడు ఏ ఏ కోరికలను ప్రార్థిస్తాడో, అవే అవే అతనికి సిద్ధిస్తాయి.

Verse 32

वन्ध्या च लभते पुत्रं स्नानमात्रेण तत्र वै । नवम्यां चैत्रमासस्य पुष्पधूपार्घ्यपूजया

అక్కడ కేవలం స్నానం చేసినంత మాత్రాన కూడా వంధ్య స్త్రీకి కుమారుడు లభిస్తాడు. అలాగే చైత్ర మాసం నవమినాడు పుష్పాలు, ధూపం, అర్ఘ్యంతో పూజచేస్తే కూడా (ఫలం కలుగుతుంది).

Verse 33

विघ्नानि नाशयेद्देवी सर्व सिद्धिं प्रयच्छति । भक्तानां तत्क्षणादेव सत्यमेतन्न संशयः

దేవి విఘ్నాలను నశింపజేసి సమస్త సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది. భక్తులకు అది తక్షణమే జరుగుతుంది—ఇది సత్యం, సందేహం లేదు.

Verse 34

उत्तरद्वारकां चापि पूज्यैवं विधिवन्नरः । एतदेव फलं सोपि प्राप्नुयान्मान वोत्तमः

ఇదే విధంగా మనుడు విధివిధానంగా ఉత్తరద్వారకాను కూడా పూజించాలి. ఆ ఉత్తముడు కూడా ఇదే ఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 35

पूर्वद्वारे तु वै देवी या स्थिता द्वारवासिनी । तस्याः पूजनमात्रेण प्राप्नुयाद्वांछितं फलम्

తూర్పు ద్వారమున ద్వారవాసినీ దేవి నిలిచియున్నది. ఆమెను పూజించుట మాత్రముచేతనే భక్తుడు వాంఛిత ఫలమును పొందును.

Verse 36

आश्विने मासि संप्राप्ते नव रात्रे विशेषतः । उपोष्य नवरात्रं च स्नात्वा कुण्डे समाहितः

ఆశ్విన మాసము వచ్చినప్పుడు, విశేషంగా నవరాత్రులలో, నవరాత్ర ఉపవాసవ్రతము ఆచరించి, కుండములో స్నానము చేసి, మనస్సును సమాధానంగా ఏకాగ్రపరచుకొనవలెను.

Verse 37

पूजयेद्देवतां भक्त्या पुष्पधूपान्नतर्पणैः । अपुत्रो लभते पुत्रान्निर्धनो लभते धनम्

పుష్పము, ధూపము, నైవేద్యము, తర్పణములతో భక్తితో దేవతను పూజించవలెను. సంతానలేనివాడు సంతానము పొందును; దరిద్రుడు ధనము పొందును.

Verse 38

वन्ध्या प्रसूयते पार्थ नात्र कार्या विचारणा

హే పార్థా! ఇక్కడ వంధ్య స్త్రీకూడా ప్రసవించును; ఇందులో సందేహమో విచారణయో అవసరం లేదు.

Verse 53

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां प्रथमे माहेश्वर खण्डे कौमारिकाखंडे कोटितीर्थादिमाहात्म्यवर्णनंनाम त्रिपंचाशत्तमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, ప్రథమ మాహేశ్వరఖండములోని కౌమారికాఖండములో ‘కోటితీర్థాది-మాహాత్మ్యవర్ణన’ అను యాభైమూడవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.