Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 1

Devanagari script

नारद उवाच । ततोऽहं धर्मवर्माणं प्रोच्य तिष्ठेद्धनं त्वयि । कृत्यकाले ग्रहीष्यामीत्यागमं रैवतं गिरिम्

Transliteration

nārada uvāca | tato'haṃ dharmavarmāṇaṃ procya tiṣṭheddhanaṃ tvayi | kṛtyakāle grahīṣyāmītyāgamaṃ raivataṃ girim

Translation

నారదుడు పలికెను—అప్పుడు నేను ధర్మవర్మునికి ఉపదేశించి, “ధనం నీ వద్దనే ఉండనీ; అవసర కాలంలో నేను గ్రహించెదను” అని చెప్పి, రైవత పర్వతానికి వెళ్లితిని.

Word by Word

• नारदः: Narada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• ततः: then / thereafter
• ततः: Desha-Kala (Adverbial/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय/तद्-प्रभव)
• Form: अव्यय (adverb: thereafter)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• धर्मवर्माणम्: Dharmavarman
• धर्मवर्माणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्मवर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (proper name)

• प्रोच्य: having told
• प्रोच्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• तिष्ठेत्: should remain / should stay
• तिष्ठेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• धनम्: wealth
• धनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• त्वयि: with you / in your keeping
• त्वयि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• कृत्यकाले: at the time of need
• कृत्यकाले: Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
• Type: Noun
• Root: कृत्य + काल (प्रातिपदिकानि)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कृत्यस्य कालः)

• ग्रहीष्यामि: I will take
• ग्रहीष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotation marker/इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-निपात (quotative particle)

• आगमम्: I went / I came
• आगमम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + गम् (धातु)
• Form: लुङ् (Aorist), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• रैवतम्: Raivata (named)
• रैवतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रैवत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् गिरिम्

• गिरिम्: mountain
• गिरिम्: Karma (Goal/कर्म-गति)
• Type: Noun
• Root: गिरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Nārada

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Raivata (Raivatagiri/Raivataka)

Type: peak

Skanda Dialogue

Listener: Frame-audience (sages) and implicitly the king as recipient of instruction

Visual Art Cues

Scene: Nārada departs after advising the king to hold the wealth; the scene shifts to a travel vignette toward Mount Raivata, with the mountain looming in the distance.

Characters & Entities

• Nārada
• Dharmavarmā
• Raivata Giri

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma values right timing and right purpose: resources are held in trust and used when duty truly calls.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Mount Raivata (Raivata Giri) is introduced as the sacred destination in this chapter’s landscape praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite; it sets up pilgrimage (yātrā) and dharmic management of wealth for future sacred use.