Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 37
Devanagari script
तस्मात्स्नेहं न लिप्सेन मित्रेभ्यो धनसंचयात् । स्वशरीरसमुत्थं च ज्ञानेन विनिर्वतयेत्
Transliteration
tasmātsnehaṃ na lipsena mitrebhyo dhanasaṃcayāt | svaśarīrasamutthaṃ ca jñānena vinirvatayet
Translation
కాబట్టి మిత్రుల వల్ల గానీ ధనసంచయం వల్ల గానీ స్నేహాసక్తిని కోరకూడదు. స్వశరీరమునుండి పుట్టే బంధనదుఃఖాన్ని జ్ఞానంతో నిర్మూలించాలి.
Word by Word
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (Reason)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात् इति निपातवत्—हेतौ/तस्मादर्थे (therefore)
स्नेहम्attachment
स्नेहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; object of ‘लिप्सेत्/लिप्सेन’ sense
नnot
न:
Pratishedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation)
लिप्सेत्should desire/seek
लिप्सेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√लिप्स्/√लभ् (धातु; desiderative stem लिप्स-)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; desiderative ‘should desire/seek’
मित्रेभ्यःfrom friends
मित्रेभ्यः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी/चतुर्थी-विभक्ति, बहुवचन; here Ablative ‘from friends’
धनसंचयात्from accumulation of wealth
धनसंचयात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक) + संचय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (धनस्य संचयः)
स्वशरीरसमुत्थम्arising from one’s own body
स्वशरीरसमुत्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + शरीर (प्रातिपदिक) + समुत्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (स्वशरीरात् समुत्थम्) qualifying an implied ‘स्नेहम्/दोषम्’
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ज्ञानेनby knowledge
ज्ञानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootज्ञान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; instrumental ‘by knowledge’
विनिर्वतयेत्should eliminate/bring to an end
विनिर्वतयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत्/√वर्त् (धातु) + वि + निर् (उपसर्ग)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative/denominative sense ‘should remove/bring to cessation’
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta)
Visual Art Cues
Scene: A seeker cutting two cords labeled ‘mitra-sneha’ and ‘dhana-saṃcaya’; a third shadow labeled ‘deha-ja bandha’ dissolves under a lamp labeled ‘jñāna’.
FAQs
Do not cultivate clinging through relationships or wealth; let knowledge dissolve the bondage that arises through embodied life.
No tīrtha is mentioned; the verse is a general mokṣa-oriented instruction.
None; it emphasizes inner discipline—non-craving and jñāna.