Home›Skanda Purana›Mahesvara Khanda›Kaumarika Khanda›Adhyaya 45›Shloka 132
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 132

Devanagari script

वेदाः प्रमाणं स्मृतयः प्रमाणं धर्मार्थयुक्तं वचनं प्रमाणम् । नैतत्त्रयं यस्य भवेत्प्रमाणं कस्तस्य कुर्याद्वचनं प्रमाणम्

Transliteration

vedāḥ pramāṇaṃ smṛtayaḥ pramāṇaṃ dharmārthayuktaṃ vacanaṃ pramāṇam | naitattrayaṃ yasya bhavetpramāṇaṃ kastasya kuryādvacanaṃ pramāṇam

Translation

వేదాలు ప్రమాణం, స్మృతులు ప్రమాణం, ధర్మార్థసమ్మతమైన వాక్యమూ ప్రమాణమే. కానీ ఎవరికైతే ఈ మూడు కూడా ప్రమాణం కాకపోతే—అతని మాటలను ఎవరు ప్రమాణంగా స్వీకరిస్తారు?

Word by Word
वेदाःthe Vedas
वेदाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
प्रमाणम्authority / valid means
प्रमाणम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), एकवचनम्; विधेय-नाम (predicate nominative)
स्मृतयःthe Smritis
स्मृतयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्मृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
प्रमाणम्authority
प्रमाणम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
धर्मार्थयुक्तम्connected with dharma and artha
धर्मार्थयुक्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootधर्म + अर्थ + युक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (धर्मेण अर्थेन च युक्तम्)
वचनम्statement
वचनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रमाणम्authority
प्रमाणम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्ययम्
एतत्this
एतत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
त्रयम्triad (these three)
त्रयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; समूहवाचक
यस्यof whom
यस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
भवेत्should be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
प्रमाणम्authority
प्रमाणम्:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
कःwho
कः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नवाचक
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्
कुर्यात्should make / treat as
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुषः (3rd), एकवचनम्; परस्मैपदम्
वचनम्a statement
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
प्रमाणम्as authority
प्रमाणम्:
Karma (Object-complement/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्म-प्रत्यय (object complement)
Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa) in Māheśvarakhaṇḍa context (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A triad of luminous texts/symbols: Veda (śruti) as a radiant manuscript, Smṛti as a codex, and a balanced scale labeled dharma-artha-yukta-vacana; a skeptical figure stands aside, his speech depicted as fading smoke.

Characters & Entities
V
Veda
S
Smṛti
D
Dharma
A
Artha

FAQs

True guidance is measured by śāstra—Veda, Smṛti, and dharma-grounded counsel; ignoring them makes one’s speech unreliable.

No tirtha is named in this verse; it sets the doctrinal standard that frames the later praise of Bahūdaka-kuṇḍa and Kapileśvara.

None directly; the verse establishes scriptural authority as the basis for right conduct.

←Previous Verse
Next Verse→