Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 73

Devanagari script

तं विशुद्धं विजानीयाद्विशुद्धा चेत्तु जायते । तंदुलस्याथ वक्ष्यामि विधिधर्मं सनातनम्

Transliteration

taṃ viśuddhaṃ vijānīyādviśuddhā cettu jāyate | taṃdulasyātha vakṣyāmi vidhidharmaṃ sanātanam

Translation

నిజంగా శుద్ధి కలిగితే అతడిని సంపూర్ణంగా శుద్ధుడని తెలుసుకోవాలి. ఇక ఇప్పుడు తండులము (బియ్యపు గింజలు) విషయమై సనాతన విధి-ధర్మాన్ని చెప్పుదును.

Word by Word

• तम्: him/that (person)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम् (सर्वनाम)

• विशुद्धम्: purified/innocent
• विशुद्धम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विशुद्ध (प्रातिपदिक; वि + √शुध् (धातु) क्त/निष्ठा-आधारित)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम्

• विजानीयात्: should know/recognize
• विजानीयात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + √ज्ञा (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• विशुद्धा: (the tongue) purified
• विशुद्धा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विशुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; विशेषणम् (जिह्वा-सम्बन्धे)

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Clause-link/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: अव्यय; शर्त-निबन्धक

• तु: then/indeed
• तु: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोध

• जायते: arises/becomes
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

• तन्दुलस्य: of rice-grain(s)
• तन्दुलस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तन्दुल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी एकवचनम्

• अथ: then/now
• अथ: Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• वक्ष्यामि: I shall tell
• वक्ष्यामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लृट् (भविष्यत्), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• विधि-धर्मम्: the rule/duty as prescribed
• विधि-धर्मम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विधि (प्रातिपदिक) + धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (विधेः धर्मः)

• सनातनम्: eternal/ancient
• सनातनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्; विशेषणम् (विधिधर्मस्य)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Visual Art Cues

Scene: The officiant declares the person purified if purity is achieved, then gestures toward a tray/bowl of rice-grains, announcing the next ancient procedure.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True purification is affirmed when the prescribed test yields clarity; dharma proceeds step-by-step through established rites.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced; the verse transitions to another procedural test involving rice.

What ritualistic prescription is mentioned?

If the result indicates purity, the person is declared purified; the text then introduces the rice-grain (taṇḍula) procedure.