Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 163

Devanagari script

आलभेद्दक्षिणं कर्णं सर्वभूतानि क्षामयेत् । न चापि नीलीवासाः स्यान्न विपर्यस्तवस्त्रधृक्

Transliteration

ālabheddakṣiṇaṃ karṇaṃ sarvabhūtāni kṣāmayet | na cāpi nīlīvāsāḥ syānna viparyastavastradhṛk

Translation

కుడి చెవిని స్పర్శించి సమస్త భూతాలనుండి క్షమాపణ కోరవలెను. నీలి వస్త్రాలు ధరించకూడదు; తలక్రిందులుగా లేదా అశ్రద్ధగా వస్త్రధారణ చేయకూడదు.

Word by Word

• आलभेत्: should touch/lay hold of
• आलभेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• दक्षिणम्: right
• दक्षिणम्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दक्षिण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम् (qualifying)

• कर्णम्: ear
• कर्णम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (accusative singular)

• सर्वभूतानि: all beings
• सर्वभूतानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; कर्मधारयः: सर्वाणि भूतानि (all beings)

• क्षामयेत्: should seek forgiveness (from)
• क्षामयेत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: क्षम् (धातु, क्षमायाम्) / क्षामय् (णिच्)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative): should cause to forgive / should ask forgiveness

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय

• अपि: also
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: also/even)

• नीलीवासाः: one wearing blue clothes
• नीलीवासाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नीलि/नील (प्रातिपदिक) + वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (intended); बहुव्रीहिः: नीलं वासो यस्य सः (one whose garment is blue)

• स्यात्: should be
• स्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• विपर्यस्तवस्त्रधृक्: one wearing clothes wrongly
• विपर्यस्तवस्त्रधृक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विपर्यस्त (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक) + धृक् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; उपपद-तत्पुरुषः: विपर्यस्तं वस्त्रं धत्ते इति (one who wears clothes improperly/inside-out)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim stands with folded hands, touching the right ear in a gesture of expiation, offering universal forgiveness; attendants adjust garments neatly, avoiding inauspicious colors and disorder before entering a temple.

Characters & Entities

• Sarvabhūta (all beings)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Humility and non-harm: regularly seek forgiveness from all beings and maintain orderly, pure conduct even in dress.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific sacred site is mentioned; it is a general code of Śaiva conduct.

What ritualistic prescription is mentioned?

Touch the right ear as a gesture and ask forgiveness of all beings; avoid blue clothing and avoid wearing garments improperly (reversed).