Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 138
Devanagari script
नरेंदुनामदेशे तु लक्षमेकं सपादकम् । अतिलांगलदेशे च लक्षः प्रोक्तः सपादकः
Transliteration
nareṃdunāmadeśe tu lakṣamekaṃ sapādakam | atilāṃgaladeśe ca lakṣaḥ proktaḥ sapādakaḥ
Translation
నరేందు అనే దేశంలో ఒక లక్ష పావు అని చెప్పబడింది; అతిలాంగల దేశంలో కూడా ఒక లక్ష పావు అని చెప్పబడింది।
Word by Word
नरेन्दुनामदेशेin the region named Nareṃdu
नरेन्दुनामदेशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरेन्दु (प्रातिपदिक) + नाम (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (नरेन्दु-नाम-देश = 'Nareṃdu-nāma-deśa')
तुindeed/but
तु:
Sambandha/Upapada (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle: contrast/emphasis)
लक्षम्a lakh
लक्षम्:
Karma/Pradhana-visheshya (Object/quantified total)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (लक्षम् इति)
सपादकम्with an additional quarter (1.25)
सपादकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्गसदृश) + पादक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (स-पादक = 'with a quarter')
अतिलाङ्गलदेशेin Atilāṅgala-deśa
अतिलाङ्गलदेशे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअतिलाङ्गल (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्थाननाम)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
लक्षःa lakh (count)
लक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
प्रोक्तःis said
प्रोक्तः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु)
Formकृदन्त, क्त-प्रत्यय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सपादकःwith a quarter more
सपादकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + पादक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (स-पादक)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Narendu-deśa; Atilāṃgala-deśa (regional listing)
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Two labeled lands—Narendu and Atilāṃgala—depicted as twin regions with identical numeric emblems ‘1.25 lakh’, suggesting parity; roads and rivers connect clusters of villages and shrines.
Characters & Entities
N
NarenduA
AtilāṃgalaFAQs
It continues the Purāṇic celebration of the land by naming regions and preserving their remembered magnitude.
The verse refers to regions (deśa), not a particular shrine or bathing-place.
None.