Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 92

Devanagari script

स्कंद उवाच । त्वयैव रुद्रभक्तोऽयं जनार्दन ममेरितम् । वधार्थं रुद्रभक्तस्य बाहुः शक्तिं मुंचति

Transliteration

skaṃda uvāca | tvayaiva rudrabhakto'yaṃ janārdana mameritam | vadhārthaṃ rudrabhaktasya bāhuḥ śaktiṃ muṃcati

Translation

స్కందుడు పలికెను—హే జనార్దనా! నీ వల్లనే ఈ రుద్రభక్తుడు నా ప్రేరణ పొందెను. ఈ రుద్రభక్తుని వధార్థం నా భుజం శక్తిని విడిచెను.

Word by Word

• स्कंदः: Skanda
• स्कंदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्कन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम् (Nominative singular)

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (3rd sg perfect)

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम् (Instrumental singular)

• एव: indeed, only
• एव: Sambandha/Emphasis (Nipāta)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपातः; अवधारणार्थकः (particle of emphasis)

• रुद्रभक्तः: a devotee of Rudra
• रुद्रभक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: रुद्रस्य भक्तः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• अयम्: this (one)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular pronoun)

• जनार्दन: O Janārdana
• जनार्दन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम् (Vocative singular)

• मम: my
• मम: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम् (Genitive singular)

• ईरितम्: uttered/commanded
• ईरितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: ईर् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्तम् (Past passive participle); नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (Nom./Acc. sg.)

• वधार्थम्: for killing
• वधार्थम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Indeclinable
• Root: वध + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (adverbial: ‘for the purpose of killing’)

• रुद्रभक्तस्य: of the devotee of Rudra
• रुद्रभक्तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: रुद्र + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), एकवचनम्; समासः: रुद्रस्य भक्तः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• बाहुः: the arm
• बाहुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः (कर्ता), एकवचनम् (Nominative singular)

• शक्तिम्: the spear
• शक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः (कर्म), एकवचनम् (Accusative singular)

• मुंचति: releases/hurls
• मुंचति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लट्-लकारः (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम् (3rd sg present)

Speaker

Skanda

Skanda Dialogue

Listener: Janārdana/Vāsudeva

Visual Art Cues

Scene: Skanda speaks directly to Janārdana (Vāsudeva), acknowledging that the Rudra-devotee has been urged by him; Skanda’s arm releases the blazing Śakti, yet his face carries grave awareness of the devotee’s status.

Characters & Entities

• Skanda
• Janārdana (Vāsudeva)
• Rudra (Śiva)
• Śakti
• Tāraka

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even an opponent’s devotion is acknowledged; yet dharma may require stern action when devotion is joined to tyranny.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse centers on theological nuance within the battle narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.