Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 52
Devanagari script
देवैः स्कंदानुगैश्चैव कृतं शस्त्रैः पराङ्मुखम् । अथो क्रुष्टं तदा हृष्टैः सर्वैर्देवैर्मुदायुतैः
Transliteration
devaiḥ skaṃdānugaiścaiva kṛtaṃ śastraiḥ parāṅmukham | atho kruṣṭaṃ tadā hṛṣṭaiḥ sarvairdevairmudāyutaiḥ
Translation
దేవులు మరియు స్కందానుగులు తమ అస్త్రాలతో వారిని వెనుదిరిగేలా చేసి పారద్రోలారు. అప్పుడు హర్షానందాలతో నిండిన సమస్త దేవతలు విజయనాదం చేశారు.
Word by Word
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
स्कन्दानुगैःby Skanda's followers
स्कन्दानुगैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक) + अनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (स्कन्दस्य अनुगाः)
चand
च:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चय/अवधारण-अव्यय (emphatic particle)
कृतम्was made/done
कृतम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि-प्रयोगे भावः/फलम्
शस्त्रैःwith weapons
शस्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
पराङ्मुखम्turned back, made to retreat
पराङ्मुखम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootपराङ्मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (कृतम्/कार्यं)
अथोthen indeed
अथो:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय) + उ (अव्यय)
Formअव्यय-संयोगः; अथ (sequence) + उ (emphasis)
क्रुष्टम्a shout was raised
क्रुष्टम्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्रुश् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/भूतकर्मणि), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘क्रुष्टम्’ = ‘उच्चैः शब्दः कृतः’
तदाthen
तदा:
Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण
हृष्टैःby the delighted
हृष्टैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootहृष्ट (कृदन्त, हृष्-धातु)
Formकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (देवैः)
सर्वैःby all
सर्वैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (देवैः)
देवैःby the gods
देवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
मुदायुतैःfilled with joy
मुदायुतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootमुदा (प्रातिपदिक) + आयुत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; तृतीया-तत्पुरुषः (मुदया आयुताः/युक्ताः)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)
Characters & Entities
D
DevasS
SkandaS
Skandānugas (Skanda’s followers)FAQs
Collective divine effort in service of dharma brings victory; righteous allies rejoice in the restoration of order.
No specific sacred site is named in this verse.
None; it narrates retreat and celebration after battle.