Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 179

ततः क्रौंचं महातेजा नानाव्यालविनादितम् । शक्त्या बिभेद बहुभिर्वृक्षैर्जीवैश्च संकुलम्

tataḥ krauṃcaṃ mahātejā nānāvyālavināditam | śaktyā bibheda bahubhirvṛkṣairjīvaiśca saṃkulam

అప్పుడు మహాతేజస్సుగల స్కందుడు నానావిధ వన్యజంతువుల ధ్వనులతో మార్మోగుతూ, అనేక వృక్షజీవులతో నిండిన క్రౌంచ పర్వతాన్ని తన శక్తితో చీల్చివేశాడు।

ततःthen
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालार्थे (then)
क्रौञ्चम्Krauncha (mountain)
क्रौञ्चम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्रौञ्च (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
महातेजाःthe great-splendored one
महातेजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā + तेजस् (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः: महत् तेजो यस्य सः
नानाव्यालविनादितम्resounding with various beasts/serpents
नानाव्यालविनादितम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय) + व्याल + विनादित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्तः (PPP), नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रौञ्चम् इति विशेषणम्; समासः: नाना-व्यालैः विनादितम् (तृतीया-तत्पुरुष)
शक्त्याwith a spear
शक्त्या:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
बिभेदsplit, pierced
बिभेद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
बहुभिःwith many
बहुभिः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; वृक्षैः/जीवैः इत्यनुगुणम्
वृक्षैःby/with trees
वृक्षैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
जीवैःby/with living beings
जीवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootजीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयबोधकः (conjunction)
सङ्कुलम्crowded, filled
सङ्कुलम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसङ्कुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; क्रौञ्चम् इति विशेषणम्

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating (deduced); action centered on Skanda

Tirtha: Krauñca-bheda (at Krauñca-parvata)

Type: peak

Listener: Frame audience (contextual)

Scene: Skanda, blazing with tejas, hurls or drives the spear into Krauñca; the mountain splits with a luminous fissure; trees and creatures scatter; the air vibrates with the roar of beasts and cracking stone.

S
Skanda
Ś
Śakti (spear)
M
Mount Krauñca

FAQs

No obstacle—symbolized by an immense mountain—can stand before divine resolve directed toward protecting dharma.

Mount Krauñca is the central sacred landmark described; its piercing becomes a remembered feature in later tradition.

None.