Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 138
Devanagari script
ततोंऽतरिक्षे वाचश्च प्रोचुः सिद्धाः स्वयं तदा । जहि कोपं वासुदेव त्वयि क्रुद्धे क्व वै जगत्
Transliteration
tatoṃ'tarikṣe vācaśca procuḥ siddhāḥ svayaṃ tadā | jahi kopaṃ vāsudeva tvayi kruddhe kva vai jagat
Translation
అప్పుడు ఆకాశంలో సిద్ధుల వాణి వినిపించింది—“వాసుదేవా, కోపాన్ని విడిచిపెట్టు; నీవు క్రుద్ధుడైతే జగత్తు ఎక్కడ నిలుస్తుంది?”
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/ततः (thereupon/then)
अन्तरिक्षेin the sky
अन्तरिक्षे:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (neut. loc. sg.)
वाचःwords/voices
वाचः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (fem. nom. pl.)
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
प्रोचुःsaid/uttered
प्रोचुः:
Kriyā (Action)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
सिद्धाःthe Siddhas
सिद्धाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसिद्ध (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (masc. nom. pl.)
स्वयम्themselves
स्वयम्:
Kriyāviśeṣaṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय; आत्मवाचक (reflexive/emphatic)
तदाat that time
तदा:
Kālādhi karaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
जहिslay/remove
जहि:
Kriyā (Command)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative); मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
कोपम्anger
कोपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकोप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (masc. acc. sg.)
वासुदेवO Vāsudeva
वासुदेव:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootवासुदेव (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (masc. voc. sg.)
त्वयिin you/when you
त्वयि:
Adhikaraṇa (Location/Reference)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; सप्तमी, एकवचन (loc. sg.)
क्रुद्धे(being) angry
क्रुद्धे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Root√क्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (loc. sg.); ‘त्वयि’ इत्यस्य विशेषणम्
क्वwhere
क्व:
Praśna (Interrogative)
TypeIndeclinable
Rootक्व (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक (interrogative adverb)
वैindeed
वै:
Nipāta (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चय/खलु-अर्थक निपात (emphatic particle)
जगत्the world
जगत्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (neut. nom. sg.)
Speaker
Siddhas (speaking from the sky)
Visual Art Cues
Scene: In the sky, unseen Siddhas speak; their voices manifest as luminous syllables or subtle figures in clouds, pleading with Vāsudeva to abandon wrath; below, the trembling world steadies in anticipation.
Characters & Entities
S
SiddhasV
VāsudevaJ
jagatFAQs
Even righteous wrath must be tempered; unchecked power can endanger the very world it seeks to protect.
No tīrtha is mentioned.
None; it is a plea for restraint.