Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 183

Devanagari script

देवा ऊचुः । इंद्रो दिशति भूतानां बलं तेजः प्रजाः सुखम् । प्रज्ञां प्रयच्छति तथा सर्वान्दायान्सुरेश्वरः

Transliteration

devā ūcuḥ | iṃdro diśati bhūtānāṃ balaṃ tejaḥ prajāḥ sukham | prajñāṃ prayacchati tathā sarvāndāyānsureśvaraḥ

Translation

దేవతలు పలికారు— “ఇంద్రుడు భూతములకు బలం, తేజస్సు, సంతానం, సుఖమును ప్రసాదిస్తాడు; అలాగే దేవేశ్వరుడు ప్రజ్ఞను మరియు సమస్త న్యాయమైన భాగములను అనుగ్రహిస్తాడు।”

Word by Word

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• ऊचुः: said
• ऊचुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• इन्द्रः: Indra
• इन्द्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दिशति: bestows/assigns
• दिशति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √दिश् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• भूतानाम्: of beings
• भूतानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• बलम्: strength
• बलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तेजः: splendour
• तेजः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रजाः: subjects/creatures
• प्रजाः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रज्ञाम्: wisdom
• प्रज्ञाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रज्ञा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रयच्छति: grants
• प्रयच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• तथा: likewise
• तथा: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• दायान्: shares/portions (allotments)
• दायान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दाय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सुर-ईश्वरः: the lord of the gods
• सुर-ईश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (सुराणाम् ईश्वरः)

Speaker

Devas

Skanda Dialogue

Listener: Skanda

Visual Art Cues

Scene: Devas respond in chorus, gesturing outward as if distributing gifts: strength, splendor, progeny, happiness, and wisdom; symbolic motifs—vajra, rays of light, children, lotus of knowledge—emanate from Indra’s office/authority.

Characters & Entities

• Devas
• Indra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prosperity and capability are portrayed as divinely regulated; wisdom (prajñā) is a paramount gift sustaining dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is mentioned; the verse describes Indra’s cosmic function rather than sacred geography.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a theological description of boons and rightful allotments.