Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 141

Devanagari script

अचिंत्यः सर्वभूतात्मा सर्वात्मा त्वं सनातनः । एवं स सर्वभूतानां संस्तुतः परमेश्वरः

Transliteration

aciṃtyaḥ sarvabhūtātmā sarvātmā tvaṃ sanātanaḥ | evaṃ sa sarvabhūtānāṃ saṃstutaḥ parameśvaraḥ

Translation

నీవు అచింత్యుడు—సర్వభూతాంతరాత్మ, సర్వాత్మ, సనాతనుడు. ఈ విధంగా ఆ పరమేశ్వరుడు సమస్త భూతులచే స్తుతింపబడుతున్నాడు।

Word by Word

• अचिन्त्यः: inconceivable
• अचिन्त्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ (नञ्) + चिन्त्य (प्रातिपदिक; √चिन्त् (धातु) + ण्यत्)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-पूर्वक ण्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: 'not to be thought') (masc. nom. sg.)

• सर्वभूतात्मा: the Self of all beings
• सर्वभूतात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वेषां भूतानाम् आत्मा) (masc. nom. sg.)

• सर्वात्मा: the Self of all
• सर्वात्मा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सर्वस्य आत्मा) (masc. nom. sg.)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन (2nd person pronoun, nom. sg.)

• सनातनः: eternal
• सनातनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सनातन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (masc. nom. sg.)

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha/Discourse adverb (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner: 'thus')

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम (masc. nom. sg.)

• सर्वभूतानाम्: of all beings
• सर्वभूतानाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष-समास (सर्वभूत) (masc. gen. pl.)

• संस्तुतः: praised, eulogized
• संस्तुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सं + स्तुत (प्रातिपदिक; √स्तु (धातु) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, सं-उपसर्ग (masc. nom. sg.)

• परमेश्वरः: the Supreme Lord
• परमेश्वरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: परम (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारय (परमः ईश्वरः) (masc. nom. sg.)

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Visual Art Cues

Scene: A serene cosmic vision: the deity’s presence reflected in many beings—sages, householders, animals—each with a faint inner glow; the Supreme stands calm, timeless, as a focus of universal praise.

Characters & Entities

• Kārttikeya
• Skanda
• Parameśvara

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Skanda is contemplated as the indwelling, eternal reality—beyond thought yet present as the Self in all beings.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No sacred geography appears in this verse; it is a doctrinal conclusion to the praise.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it supports meditation and devotional praise (stuti) as the implied practice.