Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 81
Devanagari script
कोपकंपितधूम्रास्या प्रस्फुरद्दशनच्छदा । मा शर्वात्मोपमानेन निंद त्वं गुणिनो जनान्
Transliteration
kopakaṃpitadhūmrāsyā prasphuraddaśanacchadā | mā śarvātmopamānena niṃda tvaṃ guṇino janān
Translation
కోపంతో కంపిస్తూ ఆమె ముఖం ధూమ్రవర్ణమై, దంతాలపై పెదవులు తళతళలాడగా ఆమె పలికెను— “హే శర్వ! నిన్ను సర్వాత్మగా కొలిచి గుణవంతులను నిందించకు।”
Word by Word
कोपकम्पितधूम्रास्याshe whose smoky mouth trembled with anger
कोपकम्पितधूम्रास्या:
Visheshana (Qualifier of ‘सा’ understood)
TypeAdjective
Rootकोप + कम्पित (कृदन्त, क्त) + धूम्र + आस्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘कोपेन कम्पितं धूम्रम् आस्यं यस्याः सा’ (whose smoky mouth is shaken by anger)
प्रस्फुरद्दशनच्छदाshe whose lips (covering the teeth) were quivering
प्रस्फुरद्दशनच्छदा:
Visheshana (Qualifier of ‘सा’ understood)
TypeAdjective
Rootप्र + स्फुर् (धातु) → प्रस्फुरत् (शतृ) + दशन + छद (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘प्रस्फुरन्तः दशनच्छदाः यस्याः सा’ (whose tooth-coverings/lips were quivering)
माdo not
मा:
Pratishedha (Prohibition)
TypeIndeclinable
Rootमा (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (prohibitive particle)
शर्वात्मोपमानेनby comparison with Śarva (Śiva) himself
शर्वात्मोपमानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशर्व + आत्मन् + उपमान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental/3rd), एकवचनम्; तत्पुरुष-समासः (शर्वस्य आत्मा इव उपमानम्/शर्वात्म-उपमानम्)
निन्दcriticize / blame
निन्द:
Kriya (Verb)
TypeVerb
Rootनिन्द् (धातु)
Formलोट्-लकारः (Imperative), मध्यम-पुरुषः (2nd person), एकवचनम्; परस्मैपदम्
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः (Nominative/1st), एकवचनम्; मध्यम-पुरुष-सर्वनाम
गुणिनःvirtuous
गुणिनः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootगुणिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative/2nd), बहुवचनम्; ‘जनान्’ इति विशेषणम्
जनान्people
जनान्:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्
Speaker
Girijā/Sailajā (Pārvatī)
Visual Art Cues
Scene: Pārvatī, face darkened by anger, lips trembling, delivers a sharp dharmic admonition to Śiva: do not disparage the virtuous by invoking your supreme Selfhood.
Characters & Entities
Ś
Śarva (Śiva)G
Girijā (Pārvatī)FAQs
Even the highest status should not become a pretext for contempt; dharma requires honoring the guṇin (the virtuous).
None directly; this is an ethical instruction within a Shaiva narrative.
None.