Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 127

Devanagari script

ईश्वरं भुवनस्यास्य ये भजंते न त्र्यंबकम् । ततः संस्तूयमानः स सुरैः पद्मभुवादिभिः

Transliteration

īśvaraṃ bhuvanasyāsya ye bhajaṃte na tryaṃbakam | tataḥ saṃstūyamānaḥ sa suraiḥ padmabhuvādibhiḥ

Translation

ఈ జగత్తు యొక్క ప్రభువుని ఒప్పుకున్నా త్ర్యంబకుని భజించని వారు నిజమైన శరణు పొందరు. అప్పుడు పద్మభూ (బ్రహ్మ) మొదలైన దేవులు ఆయనను స్తుతించారు.

Word by Word

• ईश्वरम्: the Lord
• ईश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

• भुवनस्य: of the world
• भुवनस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन; निर्देश

• ये: who (those who)
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), बहुवचन

• भजन्ते: worship/serve
• भजन्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negation)

• त्र्यम्बकम्: Tryambaka (three-eyed Śiva)
• त्र्यम्बकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्र्यम्बक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन; ईश्वरस्य विशेष-नाम

• ततः: thereupon/then
• ततः: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय/तद्-तसिल्)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb: 'thereupon/from that')

• संस्तूयमानः: being praised
• संस्तूयमानः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+स्तु (धातु)
• Form: वर्तमान-कर्मणि-प्रत्यय (शानच्/मान), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि (being praised)

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• सुरैः: by the gods
• सुरैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन

• पद्मभुवादिभिः: by Padmabhū (Brahmā) and others
• पद्मभुवादिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पद्मभू + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd case), बहुवचन; पद्मभू-आदि (Brahmā and others) इति तत्पुरुष/समाहार-निर्देश

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) narrating to the sages

Visual Art Cues

Scene: A celestial assembly: Brahmā (Padmabhū) at the forefront with other devas, hands folded, offering hymns toward Tryambaka’s presence.

Characters & Entities

• Tryambaka (Śiva)
• Brahmā (Padmabhū)
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True worship of the supreme Lord is inseparable from devotion to Tryambaka; the gods themselves affirm this through praise.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the verse is primarily theological (Śiva as Tryambaka).

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, stuti/stotra (hymnic praise) is upheld as a devotional act, though no formal vrata is described.