Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 55
Devanagari script
गन्धेन सुरमातंगा दुद्रुवुस्तस्य हस्तिनः । पलायितेषु सैन्येषु सुराणां पाकशासनः
Transliteration
gandhena suramātaṃgā dudruvustasya hastinaḥ | palāyiteṣu sainyeṣu surāṇāṃ pākaśāsanaḥ
Translation
ఆ హస్తి వాసన మాత్రమేనె దేవతల మాతంగాలు పారిపోయాయి. దేవసైన్యాలు పారిపోగా, పాకశాసకుడైన ఇంద్రుడు సంకటానికి ఎదురుగా నిలిచాడు।
Word by Word
गन्धेनby the smell/scent
गन्धेन:
Hetu/Kāraṇa (हेतु/करण)
TypeNoun
Rootगन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन
सुरमातंगाःthe gods' elephants
सुरमातंगाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर + मातंग (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (सुराणां मातंगाः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
दुद्रुवुःran away
दुद्रुवुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन
तस्यof that; of him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (singular)
हस्तिनःof the elephant
हस्तिनः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootहस्तिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (singular)
पलायितेषुwhen (they) had fled
पलायितेषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपलायित (कृदन्त; √पलाय्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन (plural), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सामान्य; सप्तमी-absolute भावः
सैन्येषुin the armies
सैन्येषु:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), बहुवचन
सुराणाम्of the gods
सुराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
पाकशासनःPākaśāsana (Indra)
पाकशासनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपाक + शासन (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (पाकस्य शासनः = 'chastiser of Pāka' i.e., Indra), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Divine elephants recoil and bolt merely from the scent of Nimi’s elephant; deva ranks break; Indra (Pākaśāsana) stands amid scattering troops, momentarily isolated, his posture tense as crisis closes in.
Characters & Entities
I
Indra (Pākaśāsana)D
DevasW
War elephant of Nimi (implied)FAQs
Worldly power (armies, mounts, strength) can collapse instantly; leadership is tested when supports flee.
No site is glorified in this verse.
None.