Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 188
Devanagari script
स रथं चूर्णयामास न ममार च मातलिः । गृहीत्वा पट्टिशं दैत्यो जधानोरसि केशवम्
Transliteration
sa rathaṃ cūrṇayāmāsa na mamāra ca mātaliḥ | gṛhītvā paṭṭiśaṃ daityo jadhānorasi keśavam
Translation
అతడు రథాన్ని ధూళిగా చూర్ణం చేసెను, అయినా మాతలి మరణించలేదు; పట్టుిశం (యుద్ధకుఱ్ఱ) పట్టుకొని దైత్యుడు కేశవుని వక్షస్థలంపై కొట్టెను.
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
रथम्the chariot
रथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चूर्णयामासpulverized/crushed
चूर्णयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√चूर्णय् (धातु; नामधातु from चूर्ण)
Formलिट्-लकार (Periphrastic Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
नnot
न:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
ममारdied
ममार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√मृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मातलिःMātali (Indra’s charioteer)
मातलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमातलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
गृहीत्वाhaving seized
गृहीत्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Root√ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive)
पट्टिशम्a battle-axe/hatchet
पट्टिशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपट्टिश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दैत्यःthe Daitya (demon)
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जधानstruck/slew
जधान:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√हन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
उरसिon the chest
उरसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
केशवम्Keśava (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
केशवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: A demon pulverizes the celestial chariot into dust; Mātali survives amid wreckage; the demon lifts a paṭṭiśa (battle-axe) and strikes Keśava squarely on the chest, sending shock through the divine ranks.
Characters & Entities
M
MātaliK
KeśavaD
Daitya (demon)FAQs
Divine protection preserves dharma’s servants; even when supports collapse, the righteous are upheld for the larger purpose.
None.
None.