Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 182
Devanagari script
धूमकेतोर्ज्वलात्क्रुद्धस्तस्य च्छित्त्वा न्यपातयत् । दैत्यराजकिरीटयं च चिच्छेद वासवस्ततः
Transliteration
dhūmaketorjvalātkruddhastasya cchittvā nyapātayat | daityarājakirīṭayaṃ ca ciccheda vāsavastataḥ
Translation
జ్వలిస్తున్న ధూమకేతువుపై క్రోధించిన వాసవుడు యుద్ధంలో అతనిని ఛేదించి నేలకూల్చెను; అనంతరం దైత్యరాజుని కిరీటమును కూడ చీల్చెను।
Word by Word
धूमकेतोःof Dhūmaketu
धूमकेतोः:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधूमकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन — 'of Dhūmaketu'
ज्वलात्from (him) blazing
ज्वलात्:
Apadana (Ablative source/अपादान)
TypeAdjective
Rootज्वल (धातु) + क्त (कृदन्त) → ज्वलत् (प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ/Present active participle), पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-सम्भव — 'from the blazing (one)'
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) + क्त (कृदन्त) → क्रुद्ध (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त/Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन — 'angered'
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन — 'of him'
छित्त्वाhaving cut
छित्त्वा:
Kriya-viseshana (Adverbial to main verb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootछिद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Absolutive/Gerund) — 'having cut'
निdown, forth (preverb)
नि:
Upasarga (Preverb/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
Formउपसर्ग (preverb) — intensifies/marks downward motion with √पत्
अपातयत्he struck down / made fall
अपातयत्:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — 'caused to fall/struck down'
दैत्यराजकिरीटयम्the demon-king’s crown
दैत्यराजकिरीटयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदैत्य-राज-किरीट (प्रातिपदिक; घटकाः: दैत्य + राज + किरीट)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन — 'the crown of the demon-king'
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction) — 'and'
चिच्छेदcut off
चिच्छेद:
Kriya (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootछिद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — 'cut off'
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन — 'Vāsava (Indra)'
ततःthen, thereupon
ततः:
Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — 'then/thereupon; from that'
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: Indra (Vāsava), blazing with wrath, cleaves down the fiery Dhūmaketu and splits the demon-king’s jeweled crown; sparks and severed diadem fragments arc through the smoky battlefield.
Characters & Entities
D
DhūmaketuV
Vāsava (Indra)D
Daityarāja (demon-king)FAQs
Pride and tyranny (symbolized by the crown) are humbled when dharma asserts its rightful sovereignty.
None is indicated in this verse.
None.