Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 21
Devanagari script
तमायांतं वियत्येव त्रयो दैत्या ह्यवारयन् । गदया दंभदैत्यस्तु ग्रसनः पट्टिशेन तु
Transliteration
tamāyāṃtaṃ viyatyeva trayo daityā hyavārayan | gadayā daṃbhadaityastu grasanaḥ paṭṭiśena tu
Translation
అతడు ఆకాశమార్గంలో ముందుకు సాగుచుండగా ముగ్గురు దైత్యులు అతనిని అడ్డుకొనిరి—దంభదైత్యుడు గదతో, గ్రసనుడు పట్టిశ (కుఱ్ఱాడివంటి ఆయుధం) తో।
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (acc. sg.)
आयान्तम्approaching
आयान्तम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-या (धातु) + शतृ (प्रत्यय)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म-विशेषण (coming/approaching)
वियतिin the sky
वियति:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवियत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन (loc. sg.)
एवindeed / just
एव:
Nipata (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
त्रयःthree
त्रयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण (three)
दैत्याdemons (Daityas)
दैत्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (nom. pl.)
हिindeed
हि:
Nipata (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/for)
अवारयन्blocked / restrained
अवारयन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअव-√वृ (धातु) [णिच् causative]
Formलङ्-लकार (Imperfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन; णिच्-प्रयोग (caused to stop/blocked)
गदयाwith a mace
गदया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन (instr. sg.)
दंभदैत्यःthe demon Dambha
दंभदैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदंभ + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (दंभः नाम दैत्यः)
तुand/but
तु:
Nipata (Contrast/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विभेद-निपात (but/and)
ग्रसनःGrasana (name)
ग्रसनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootग्रसन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; नाम (proper name)
पट्टिशेनwith a battle-axe
पट्टिशेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपट्टिश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन (instr. sg.); weapon-name (battle-axe)
तुand/but
तु:
Nipata (Contrast/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/contrast)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: In the open sky, three daityas form a blockade against the advancing attacker: Dambha brandishing a mace, Grasana wielding a paṭṭiśa; the third stands poised, creating a triangular interception formation.
Characters & Entities
D
DambhaG
GrasanaD
DaityaFAQs
Dharma’s path often meets coordinated resistance; steadfastness is implied as the proper response.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.