Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 76
Devanagari script
स्रुतरक्तारुणः प्रांशुः पीडाचलितमानसः । चकंपे मारुतेनेव चोदितः किंशुकद्रुमः
Transliteration
srutaraktāruṇaḥ prāṃśuḥ pīḍācalitamānasaḥ | cakaṃpe māruteneva coditaḥ kiṃśukadrumaḥ
Translation
కారుతున్న రక్తముతో ఎర్రబడిన ఆ ఎత్తైన రాక్షసుడు బాధతో చలించిన మనస్సు కలవాడై, గాలికి ఊగుతున్న మోదుగ చెట్టు వలె వణకసాగెను.
Word by Word
स्रुत-रक्त-अरुणःreddened with flowing blood
स्रुत-रक्त-अरुणः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस्रुत (स्रु-धातु, क्त कृदन्त) + रक्त (प्रातिपदिक) + अरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास (स्रुतं रक्तं यस्य सः/रक्तेन अरुणः)
प्रांशुःtall
प्रांशुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रांशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पीडा-चलित-मानसःwhose mind was shaken by pain
पीडा-चलित-मानसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपीडा (प्रातिपदिक) + चलित (चल्-धातु, क्त कृदन्त) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/तृतीया-तत्पुरुषभावः (पीडया चलितं मानसं यस्य)
चकंपेtrembled
चकंपे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकम्प् (धातु)
Formलिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
मारुतेनby the wind
मारुतेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमारुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
इवas if/like
इव:
Sambandha (Comparison marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्यय (comparative particle)
चोदितःimpelled/driven
चोदितः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootचुद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
किंशुक-द्रुमःa kiṃśuka tree
किंशुक-द्रुमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकिंशुक (प्रातिपदिक) + द्रुम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (किंशुकस्य द्रुमः)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: The demon stands tall yet wavering, body reddened by streaming blood; his posture sways like a kiṃśuka (flame-of-the-forest) tree buffeted by gusts.
Characters & Entities
K
Kālanemi (contextual)K
Kiṃśuka treeFAQs
Power without dharma is unstable; when struck by rightful force, arrogance shakes like a tree in a storm.
No tīrtha appears in this verse.
None.