Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53
Devanagari script
राक्षसेन्द्रस्तथायांतं दृषट्वा तं स पदानुगः । विव्याध निशितैर्बाणैः कालाशनिसमस्वनैः
Transliteration
rākṣasendrastathāyāṃtaṃ dṛṣaṭvā taṃ sa padānugaḥ | vivyādha niśitairbāṇaiḥ kālāśanisamasvanaiḥ
Translation
అతడు అలా ముందుకు వస్తున్నాడని చూసిన రాక్షసేంద్రుడు, అతని అడుగుల వెంటనే అనుసరిస్తూ, కాలవజ్రసమాన ధ్వని చేసే పదునైన బాణాలతో అతనిని ఛేదించాడు।
Word by Word
rākṣasendraḥlord of the Rakṣasas
rākṣasendraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootrākṣasa + indra (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राक्षसानाम् इन्द्रः)
tathāthus
tathā:
Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रिया-विशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb): एवं/तद्वत् (thus)
āyāntamcoming/approaching
āyāntam:
Karma (Qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootā-√yā (धातु) + śatṛ (कृत्) → āyānt (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; tam इति विशेषणम्
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Root√dṛś (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund): दृष्ट्वा = seeing
tamhim
tam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन (pronoun)
saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (pronoun)
padānugaḥfollowing his steps
padānugaḥ:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootpada + anuga (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (पदानि अनुगच्छति इति)
vivyādhapierced/wounded
vivyādha:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vyadh (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
niśitaiḥsharp
niśitaiḥ:
Karaṇa (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootniśita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; bāṇaiḥ इति विशेषणम्
bāṇaiḥwith arrows
bāṇaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (instrumental plural)
kālāśanisamasvanaiḥwith a sound like thunderbolts of Death
kālāśanisamasvanaiḥ:
Karaṇa (Instrument qualifier/करण-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkāla + aśani + sama + svana (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (कालाशनेः समः स्वनः येषाम्); bāṇaiḥ इति विशेषणम्
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) speaking to the sages (deduced)
Characters & Entities
R
Rākṣasendra (Rākṣasa king)K
Kujaṃbha (implied target)K
Kāla (Time)FAQs
The ‘sound of Kāla’ motif reminds that time overpowers all warriors; Purāṇic battles dramatize mortality and the limits of brute force.
No tīrtha is mentioned.
None.