Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23

कुजंभस्य रथो युक्तः पिशाचवदनैः खरैः । तावद्भिर्महिषस्योष्टैर्गजस्य च हयैर्युतः

kujaṃbhasya ratho yuktaḥ piśācavadanaiḥ kharaiḥ | tāvadbhirmahiṣasyoṣṭairgajasya ca hayairyutaḥ

కుజంభుని రథం పిశాచముఖములైన గాడిదలతో యోకబడెను. అలాగే మహిషుని రథం ఒంటెలతో, గజుని రథం సమసంఖ్యలో గుర్రములతో యుక్తమైంది.

कुजंभस्यof Kujambha
कुजंभस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुजंभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
रथःchariot
रथः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
युक्तःyoked, harnessed
युक्तः:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (रथस्य)
पिशाचवदनैःwith demon-faced (ones)
पिशाचवदनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपिशाच + वदन (प्रातिपदिक; घटकौ: पिशाच- + वदन-)
Formतत्पुरुष-समास (पिशाचस्य वदनम्/पिशाचवदन-), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषण (खरैः)
खरैःby/with donkeys
खरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootखर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
तावद्भिःwith as many (of them)
तावद्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतावत् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम-शब्द, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; परिमाणवाचक-विशेषण (उष्टैः/हयैः)
महिषस्यof a buffalo
महिषस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
उष्टैःwith camels
उष्टैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउष्ट्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
गजस्यof an elephant
गजस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-बोधक अव्यय (conjunction)
हयैःwith horses
हयैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन
युतःjoined with, accompanied by
युतः:
Karta (Subject-complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयु (धातु) + क्त (कृदन्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (रथस्य)

Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages

Scene: A demonic war procession: Kujambha’s chariot yoked to donkey-like beasts with piśāca faces; beside it Mahiṣa’s chariot drawn by camels; Gaja’s chariot drawn by horses—each vehicle bristling with weapons, banners, and dust rising like smoke.

K
Kujambha
M
Mahiṣa
G
Gaja
R
Ratha (chariot)
K
Khara (donkey)
U
Uṣṭra (camel)
H
Haya (horse)
P
Piśāca

FAQs

When the mind is driven by tamas, even its ‘vehicles’ become distorted—Purāṇas depict this through grotesque, unsettling imagery.

No tīrtha is mentioned.

None.