Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

नारद उवाच । प्रणिपत्य कुमाराय सेनान्ये चेश्वराय च । श्रृणु चैकमनाः पार्थ कुमारचरितं महत्

Transliteration

nārada uvāca | praṇipatya kumārāya senānye ceśvarāya ca | śrṛṇu caikamanāḥ pārtha kumāracaritaṃ mahat

Translation

నారదుడు పలికెను—కుమారునికి (దేవసేనాపతికి) మరియు ఈశ్వరునికి నమస్కరించి, ఓ పార్థా, ఏకాగ్రచిత్తముతో కుమారుని మహాచరిత్రమును వినుము.

Word by Word

• नारदः: Nārada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• प्रणिपत्य: having bowed down
• प्रणिपत्य: Sambandha (Gerundial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-नि-पत् (धातु) → प्रणिपत्य (क्त्वान्त-अव्यय)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• कुमाराय: to Kumāra (Skanda)
• कुमाराय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन

• सेनान्ये: to the commander (of the gods)
• सेनान्ये: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: सेनानी (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; वैकल्पिक-रूप (सेनान्ये = सेनानये)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• ईश्वराय: to Īśvara (Śiva)
• ईश्वराय: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• शृणु: listen
• शृणु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय

• एकमनाः: single-minded
• एकमनाः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक + मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (एकं मनः यस्य)

• पार्थ: O Pārtha
• पार्थ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पार्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• कुमारचरितम्: the story/deeds of Kumāra
• कुमारचरितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुमार + चरित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुमारस्य चरितम्)

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

Speaker

Nārada

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Phālguna/Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: Nārada, holding a vīṇā, bows (or gestures reverently) to Kumāra and Śiva, then addresses Pārtha seated attentively; the atmosphere is solemn, preparing for a long sacred narration.

Characters & Entities

• Nārada
• Kumāra (Skanda)
• Senānī
• Īśvara (Śiva)
• Pārtha (Arjuna)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Sacred narration should begin with reverence to the deity, and it should be heard with focused attention for maximum spiritual benefit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Not directly; it functions as a preface to the Kumāreśvara/Kumāra-related māhātmya narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

Praṇipāta (prostration) to Kumāra and Īśvara, and attentive śravaṇa (listening) to the kathā.