Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

बहवो मे हताः पुत्राः सहस्राक्षेण पुत्रक । तेषआमपचितिं कर्तुमिच्छे शक्रवधादहम्

Transliteration

bahavo me hatāḥ putrāḥ sahasrākṣeṇa putraka | teṣaāmapacitiṃ kartumicche śakravadhādaham

Translation

బిడ్డా, సహస్రాక్షుడు (ఇంద్రుడు) నా అనేక కుమారులను సంహరించాడు. వారి ప్రతీకారంగా నేను శక్రుని వధను కోరుతున్నాను.

Word by Word

• बहवः: many
• बहवः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बहु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• हताः: killed
• हताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हृत/हत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त, √हन्)

• पुत्राः: sons
• पुत्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सहस्राक्षेण: by the thousand-eyed one (Indra)
• सहस्राक्षेण: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: सहस्राक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; बहुव्रीहिः—सहस्राणि अक्षीणि यस्य (इन्द्रः)

• पुत्रक: O dear son
• पुत्रक: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्रक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; स्नेहार्थक-प्रत्ययान्त

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), बहुवचन; सर्वनाम

• अपचितिम्: requital/atonement
• अपचितिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अपचिति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• कर्तुम्: to do
• कर्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त अव्यय-रूप (Infinitive); क्रियार्थक

• इच्छे: I desire
• इच्छे: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• शक्रवधात्: from/through the killing of Śakra (Indra)
• शक्रवधात्: Apadana (Source/Reason/अपादान)
• Type: Noun
• Root: शक्र + वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; समासः—शक्रस्य वधः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Diti

Visual Art Cues

Scene: दिति शोकाकुल-क्रुद्ध, पुत्रों के वध का स्मरण; सामने वज्राङ्ग; पृष्ठभूमि में युद्ध के ध्वज/अस्त्र; दिति का हाथ निर्देश करता—‘शक्रवध’।

Characters & Entities

• Diti
• Sahasrākṣa (Indra)
• Śakra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The verse illustrates how grief can harden into vengeance, a recurring Purāṇic warning about passions (krodha/śoka) driving adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned; the focus is on the Deva–Asura narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse expresses an intention (icchā) for retaliation, not a ritual instruction.