Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 50

Devanagari script

वज्रांगोनाम पुत्रस्ते भविता धर्मवत्सलः । सा तु लब्धवरा देवी जगाम तपसे वनम्

Transliteration

vajrāṃgonāma putraste bhavitā dharmavatsalaḥ | sā tu labdhavarā devī jagāma tapase vanam

Translation

నీ కుమారుడు ‘వజ్రాంగ’ అనే నామంతో, ధర్మనిష్ఠుడై జన్మిస్తాడు. వరం పొందిన ఆ దేవి తపస్సు చేయుటకు అరణ్యానికి వెళ్లింది.

Word by Word

• वज्राङ्गः: Vajrāṅga (name)
• वज्राङ्गः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वज्राङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—वज्र + अङ्ग (षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-सम्भाव्यः)

• नाम: by name
• नाम: Sambandha (Apposition/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नामन् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नाम-प्रयोगः (नामार्थक-निपातः)

• पुत्रः: son
• पुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• भविता: will be
• भविता: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• धर्मवत्सलः: devoted to dharma
• धर्मवत्सलः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धर्मवत्सल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः—धर्म + वत्सल (तत्पुरुष)

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपातः

• लब्धवरा: having obtained a boon
• लब्धवरा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लब्ध-वर (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘लब्ध’ + ‘वर’ (तत्पुरुष)

• देवी: the goddess/lady
• देवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• जगाम: went
• जगाम: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तपसे: for austerity
• तपसे: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, चतुर्थी (4th), एकवचन

• वनम्: to the forest
• वनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Speaker

Kaśyapa (first line) + Narrator (second line) (contextual deduction)

Visual Art Cues

Scene: वर-प्राप्त देवी, शांत मुख, तपोवन की ओर प्रस्थान; हाथ में कमण्डलु/जपमाला, पीछे आश्रम-वन, मृग-पक्षी।

Characters & Entities

• Vajrāṅga
• Diti
• Kaśyapa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even when seeking extraordinary outcomes, the Purāṇic ideal frames virtue—dharma-vatsalatā—as the highest ornament of strength.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; “forest” indicates an ascetic setting rather than a pilgrimage site.

What ritualistic prescription is mentioned?

Undertaking tapas in a forest (vana) as an ascetic discipline.