Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

Devanagari script

अंतर्गृहस्य यात्रा वै करिष्ये घौघशांतये । गृहीत्वा नियमं चेति गत्वाथ मणिकर्णिकाम्

Transliteration

aṃtargṛhasya yātrā vai kariṣye ghaughaśāṃtaye | gṛhītvā niyamaṃ ceti gatvātha maṇikarṇikām

Translation

‘పాపప్రవాహ శాంతికై నేను అంతర్గృహయాత్ర చేయుదును’ అని సంకల్పించి, నియమవ్రతం స్వీకరించి తరువాత మణికర్ణికకు వెళ్లవలెను।

Word by Word

• अन्तर्गृहस्य: of the inner shrine/inner house
• अन्तर्गृहस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अन्तर् (अव्यय/उपसर्गसदृश) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुष (अन्तः + गृह)

• यात्रा: pilgrimage/visit
• यात्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय (निश्चयार्थक/एवकारार्थक)

• करिष्ये: I shall do
• करिष्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद-रूप (प्रयोगानुसार)

• घौघशान्तये: for the pacification of the multitude (of sins/afflictions)
• घौघशान्तये: Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: घौघ (प्रातिपदिक) + शान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान/प्रयोजन), एकवचन; तत्पुरुष (घौघस्य शान्तिः)

• गृहीत्वा: having taken
• गृहीत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ग्रह् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); धातु: ग्रह् (गृह्णाति)

• नियमम्: a vow/observance
• नियमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नियम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयार्थक)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उद्धरण/इत्यर्थक)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); धातु: गम्

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (अनन्तर्य-बोधक)

• मणिकर्णिकाम्: Maṇikarṇikā (the sacred place)
• मणिकर्णिकाम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक) + कर्णिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (मणेः कर्णिका)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇikarṇikā (as key node of Antargṛha-yātrā)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim pauses, hands raised in saṅkalpa, then walks toward Maṇikarṇikā ghat; the Ganga flows; priests, lamps, and steps descend; the mood is solemn and resolute.

Characters & Entities

• Antargṛha-yātrā
• Niyama
• Maṇikarṇikā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A clear sankalpa (resolve) and niyama (discipline) make pilgrimage a true instrument of purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Maṇikarṇikā, the renowned tīrtha/ghāṭ of Kāśī, approached within the Antargṛha yātrā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Take a niyama with the resolve to perform Antargṛha-yātrā, then proceed to Maṇikarṇikā.