Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 1

Devanagari script

अगस्त्य उवाच । एतद्भविष्यं श्रुत्वाहं व्यासस्य शिवनंदन । आश्चर्यभाजनं जातस्तीर्थानि कथयाधुना

Transliteration

agastya uvāca | etadbhaviṣyaṃ śrutvāhaṃ vyāsasya śivanaṃdana | āścaryabhājanaṃ jātastīrthāni kathayādhunā

Translation

అగస్త్యుడు పలికెను—హే శివనందన! వ్యాసుని విషయమైన ఈ వృత్తాంతాన్ని విని నేను ఆశ్చర్యభరితుడనయ్యాను; ఇప్పుడు దయచేసి తీర్థాలను వివరించుము।

Word by Word

• अगस्त्यः: Agastya
• अगस्त्यः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अगस्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु; वचने)
• Form: लिट्-लकार (perfect); प्रथम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• एतत्: this
• एतत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (agreeing with भविष्यं)

• भविष्यम्: future event/what will happen
• भविष्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भविष्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (धातु; श्रवणे)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (having heard)

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति; एकवचन

• व्यासस्य: of Vyāsa
• व्यासस्य: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध-षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: व्यास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति; एकवचन

• शिवनन्दन: O son of Śiva
• शिवनन्दन: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन-प्रथमा; एकवचन; तत्पुरुष (शिवस्य नन्दनः = son of Śiva)

• आश्चर्यभाजनम्: a cause/object of wonder
• आश्चर्यभाजनम्: Karma (Predicative complement/कर्म-प्रत्यय)
• Type: Noun
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक) + भाजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुष (आश्चर्यस्य भाजनम् = object/receptacle of wonder)

• जातः: has become
• जातः: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Verb
• Root: √जन् (धातु; जनने)
• Form: क्त-प्रत्यय कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; विधेय (become)

• तीर्थानि: sacred places (tīrthas)
• तीर्थानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; बहुवचन

• कथय: tell/narrate
• कथय: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √कथ् (धातु; कथने)
• Form: लोट्-लकार (imperative); मध्यम-पुरुष; एकवचन; परस्मैपद

• अधुना: now
• अधुना: Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अधुना (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (now)

Speaker

Agastya

Skanda Dialogue

Listener: Skanda (Śiva-nandana)

Visual Art Cues

Scene: Agastya, seated in a forest hermitage, addresses Skanda—‘Śiva’s son’—with folded hands; Skanda poised to begin a detailed description of tīrthas, with a map-like suggestion of Kāśī’s sacred sites in the background.

Characters & Entities

• Agastya
• Vyāsa
• Skanda (Śivanandana)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A sincere seeker responds to sacred narratives with wonder and a deeper desire to learn the tīrthas—turning inspiration into pilgrimage-knowledge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The upcoming focus is on Kāśī’s tīrthas, especially within Ānandakānana, though no single tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it initiates instruction on tīrtha-māhātmya (pilgrimage lore) as a guide for dharmic travel.