
స్కందుడు మునిని ఉద్దేశించి ‘గంగేశ్వర-సముద్భవ’ విషయాన్ని ప్రవేశపెడతాడు. గంగేశ్వరుడు లింగరూపుడై, ఆయన మహిమను వినడం మరియు స్మరించడం గంగాస్నానంతో సమానమైన తీర్థఫలాన్ని ఇస్తుందని చెప్పబడింది. కథ చక్రపుష్కరిణీ-తీర్థం, ఆనందకాననం నేపథ్యంగా సాగి, శంభువు పరిరక్షణలో కాశీ క్షేత్రప్రభావం అపూర్వమని ప్రతిపాదిస్తుంది. కాశీలో లింగప్రతిష్ఠ ఫలం విశేషమని చెప్పి, గంగా విశ్వేశ్వరుని తూర్పున ఒక శుభలింగాన్ని స్థాపించిందని పేర్కొంటుంది. కాశీలో ఈ గంగేశ్వరలింగ దర్శనం దుర్లభం; దశహరా తిథిన పూజ చేస్తే అనేక జన్మల పాపాలు తక్షణమే క్షీణిస్తాయని అంటుంది. కలియుగంలో లింగం ‘గుప్తప్రాయ’మై దర్శనం మరింత అరుదవుతుందని, అయినా దాని దర్శనం పుణ్యకరం మరియు సాక్షాత్తు గంగాదర్శనంతో సమమని నిర్ధారిస్తుంది. చివర ఫలశ్రుతి—గంగేశ మహాత్మ్య శ్రవణం నరకగతిని నివారించి, పుణ్యసంచయాన్ని ప్రసాదించి, కోరిన లక్ష్యసిద్ధిని ఇస్తుంది।
Verse 1
स्कंद उवाच । पार्वतीशस्य महिमा कथितस्ते मयानघ । मुने निशामयेदानीं गंगेश्वरसमुद्भवम्
స్కందుడు పలికెను—హే నిర్దోషుడా! పార్వతీశ (శివ) మహిమను నేను నీకు చెప్పితిని। హే మునీ, ఇప్పుడు గంగేశ్వరుని ఉద్భవ వృత్తాంతమును వినుము।
Verse 2
यं श्रुत्वा यत्रकुत्रापि गंगास्नानफलं लभेत् । चक्रपुष्करिणीतीर्थं यदा गंगा समागता
దీనిని ఎక్కడైనా వినినచో గంగాస్నాన ఫలము లభించును। (ఇది ఆ సందర్భము) గంగా చక్రపుష్కరిణీ తీర్థమునకు వచ్చినప్పుడు।
Verse 3
तेन दैलीपिना सार्धमस्मिन्नानंदकानने । क्षेत्रप्रभावमतुलं ज्ञात्वा शंभुपरिग्रहात्
ఆ దైలీపినతో కలిసి ఈ ఆనందకాననములో, శంభు (శివ) పరిగ్రహముచేత క్షేత్ర ప్రభావము అతులమని తెలిసికొని…
Verse 4
स्मृत्वा लिंगप्रतिष्ठायाः काश्यां लोकोत्तरं फलम् । गंगया स्थापितं लिंगं विश्वेशात्पूर्वतः शुभम्
కాశీలో లింగప్రతిష్ఠ యొక్క లోకోత్తర ఫలమును స్మరించి, గంగా విశ్వేశ్వరునికి తూర్పున ఒక శుభ లింగమును స్థాపించెను।
Verse 5
गंगेश्वरस्य लिंगस्य काश्यां दृष्टिः सुदुर्लभा । तिथौ दशहरायां च यो गंगेशं समर्चयेत्
కాశీలో గంగేశ్వర లింగ దర్శనం అత్యంత దుర్లభము. దశహరా తిథినాడు ఎవడు భక్తిశ్రద్ధలతో గంగేశుని ఆరాధించునో…
Verse 6
तस्य जन्मसहस्रस्य पापं संक्षीयते क्षणात् । कलौ गंगेश्वरं लिंगं गुप्तप्रायं भविष्यति
అతని వెయ్యి జన్మల పాపసంచయం క్షణములోనే నశించును. అయితే కలియుగంలో గంగేశ్వర లింగం ఎక్కువగా గుప్తమగును.
Verse 7
तस्य संदर्शनं पुंसां जायते पुण्यहेतवे । दृष्टं गंगेश्वरं लिंगं येन काश्यां सुदुर्लभम्
ఆ దర్శనం మనుష్యులకు పుణ్యహేతువుగా కలుగును. కాశీలో అత్యంత దుర్లభమైన గంగేశ్వర లింగాన్ని ఎవడు దర్శించెనో…
Verse 8
प्रत्यक्षरूपिणी गंगा तेन दृष्टा न संशयः । कलौ सुदुर्लभा गंगा सर्वकल्मषहारिणी
ప్రత్యక్షరూపిణీ గంగను అతడు దర్శించెను—సందేహం లేదు. కలియుగంలో గంగా దుర్లభమైనా, ఆమె సమస్త కల్మషాలను హరించును.
Verse 9
भविष्यति न संदेहो मित्रावरुणनंदन । ततोपि तिष्ये संप्राप्ते काश्यत्यंतं सुदुर्लभा
అలా జరుగును—సందేహమే లేదు, ఓ మిత్రావరుణనందన. తిష్యకాలము వచ్చినప్పుడు కాశీ మరింతగా అత్యంత దుర్లభమగును.
Verse 10
ततोपि दुर्लभं काश्यां लिंगं गंगेश्वराभिधम् । यस्य संदर्शनं पुंसां भवेत्पापक्षयाय वै
కాశీలో ఇంకా దుర్లభమైన ‘గంగేశ్వర’ అనే లింగం ఉంది; దాని కేవలం దర్శనమాత్రమే మనుష్యుల పాపక్షయానికి కారణమవుతుంది.
Verse 11
श्रुत्वा गंगेश माहात्म्यं न नरो निरयी भवेत् । लभेच्च पुण्यसंभारं चिंतितं चाधिगच्छति
గంగేశ మహాత్మ్యాన్ని విన్నవాడు నరకగామి కాడు; అతడు పుణ్యసంపదను పొందుతాడు, అంతరంగంలో కోరినదాన్నీ సాధిస్తాడు.
Verse 91
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुथें काशीखंड उत्तरार्धे गंगेश्वरमहिमाख्यानं नामैकनवतितमोऽध्यायः
ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, చతుర్థ విభాగమైన కాశీఖండ ఉత్తరార్ధంలో ‘గంగేశ్వర మహిమాఖ్యానం’ అనే తొంభై ఒకటవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది.