Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 4
Devanagari script
निशम्येति वचो मातुरतिह्रीणा गिरींद्रजा । आसाद्यावसरं शंभुं नत्वा गौरी व्यजिज्ञपत्
Transliteration
niśamyeti vaco māturatihrīṇā girīṃdrajā | āsādyāvasaraṃ śaṃbhuṃ natvā gaurī vyajijñapat
Translation
తల్లి మాటలు విని అత్యంత సిగ్గుపడిన గిరీంద్రజా గౌరీ, అవకాశం చూసి శంభువుకు నమస్కరించి తన అభ్యర్థనను వినిపించింది।
Word by Word
निशम्यhaving heard
निशम्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनि-शम् (धातु) → निशम्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive) ‘श्रुत्वा’
इतिthus
इति:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणचिह्न (quotative particle)
वचःwords/speech
वचः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
मातुःof (her) mother
मातुः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
अतिह्रीणाvery bashful
अतिह्रीणा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + ह्री (धातु) → अतिह्रीण (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) ‘अतिशयेन लज्जिता’
गिरीन्द्रजाthe mountain-lord’s daughter (Pārvatī)
गिरीन्द्रजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगिरीन्द्र (प्रातिपदिक) + जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
आसाद्यhaving reached/obtained
आसाद्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ-सा-द्/सद् (धातु) → आसाद्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) ‘प्राप्य/उपगम्य’
अवसरम्opportunity
अवसरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअवसर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
शम्भुम्Śambhu (Śiva)
शम्भुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशम्भु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
नत्वाhaving bowed
नत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootनम् (धातु) → नत्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund) ‘नमस्कृत्वा’
गौरीGaurī
गौरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
व्यजिज्ञपत्informed/requested
व्यजिज्ञपत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञप् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker
Skanda
Skanda Dialogue
Listener: Agastya
Visual Art Cues
Scene: Gaurī, shy from her mother’s questions, finds a moment with Śambhu, bows, and respectfully conveys her request—an intimate devotional domestic scene.
Characters & Entities
G
Gaurī (Pārvatī)Ś
Śambhu (Śiva)M
Menā (implied)FAQs
Reverence (namaskāra) and humility open the way for divine communication and guidance.
Not explicit; the verse is part of a Kāśīkhaṇḍa narrative sequence.
Bowing/obeisance (natvā) to Śiva as a devotional act preceding one’s request.