Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 72

अथ तैः प्रमथैर्विष्णोरनुगा गदिता रणे । आददानास्तृणं वक्त्रे णापिताः पाशवीं दशाम्

atha taiḥ pramathairviṣṇoranugā gaditā raṇe | ādadānāstṛṇaṃ vaktre ṇāpitāḥ pāśavīṃ daśām

అప్పుడు యుద్ధంలో ఆ ప్రమథులు విష్ణువు అనుచరులను కూలదోశారు; వారి నోటిలో గడ్డి పెట్టించి, ముండనం చేసి అవమానించినట్లుగా, వారిని పశువులాంటి స్థితికి దించారు.

अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (sequencing adverb)
तैःby them
तैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
प्रमथैःby the Pramathas
प्रमथैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्रमथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
अनुगाःfollowers
अनुगाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअनुग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
गदिताःwere spoken of/said
गदिताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘spoken/said’ (वर्णनात्मक)
रणेin battle
रणे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
आददानाःtaking, seizing
आददानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु) + शतृ (कृदन्त) उपसर्ग आ-
Formवर्तमानकाले कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; परस्मैपद-भावः
तृणम्a straw/blade of grass
तृणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वक्त्रेin the mouth
वक्त्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवक्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
नापिताःbarbers
नापिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनापित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पाशवीम्beastly, animal-like
पाशवीम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपाशवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्
दशाम्condition, state
दशाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदशा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Narrator (Kāśīkhaṇḍa narration traditionally Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (contextual frame)

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/pilgrims (frame audience)

Scene: Pramathas overpower Viṣṇu’s attendants; some are pinned down, tufts of grass forced into their mouths, heads partly shaven, faces contorted in shame; the yajña ground is strewn with ritual items and broken garlands.

P
Pramatha
V
Viṣṇu

FAQs

Adharma in sacrificial pride leads to disgrace; when devotion is severed from humility, even powerful factions become subject to humiliation.

Kāśī is the overarching sacred setting of the Kāśīkhaṇḍa, though this verse itself is not a direct tīrtha-mahātmya statement.

None; the verse uses imagery of degradation rather than prescribing rites.