Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43

जामातॄणां स्वभावोयं प्रायशो गर्वभाजनम् । किंचिदैश्वयर्मासाद्य भवत्येव न संशयः

jāmātṝṇāṃ svabhāvoyaṃ prāyaśo garvabhājanam | kiṃcidaiśvayarmāsādya bhavatyeva na saṃśayaḥ

అల్లుళ్ళ స్వభావము సాధారణముగా గర్వముతో కూడియుండును. కొంచెము ఐశ్వర్యము లభించినచో వారికి గర్వము కలుగుటలో సందేహము లేదు.

जामातॄणाम्of sons-in-law
जामातॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजामातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन
स्वभावःnature
स्वभावः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्वभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अयम्this
अयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (स्वभावः इत्यस्य विशेषण/निर्देशक)
प्रायशःusually
प्रायशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रायशः (अव्यय)
Formअव्यय; सामान्यतया इत्यर्थे (adverb: usually)
गर्वभाजनम्a receptacle of pride
गर्वभाजनम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्व + भाजन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (गर्वस्य भाजनम् = receptacle of pride)
किञ्चित्some, a little
किञ्चित्:
Sambandha (Quantifier/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित् (सर्वनाम/अव्ययवत्)
Formअव्ययप्राय; परिमाणवाचक (some, a little)
ऐश्वर्यम्power, prosperity
ऐश्वर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
आसाद्यhaving attained
आसाद्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√सद् (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
भवतिbecomes/is
भवति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
no/not
:
Pratishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात
संशयःdoubt
संशयः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Unspecified character (continuing narrative speaker; not stated in snippet)

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Scene: A domestic-court scene: a young son-in-law adorned slightly better than before, chin raised; elders exchange knowing looks; the moral undertone is gentle satire.

FAQs

Even small gains in wealth or status can inflate ego; the verse urges vigilance and humility within household relationships.

Kāśī is the overarching setting of the Kāśīkhaṇḍa; this verse is social-ethical commentary rather than a tīrtha eulogy.

None.