Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 66
Devanagari script
दयामपि तदा कुर्यादसौ विश्वेश्वरः पराम् । यदाश्रुत्युक्तमध्वानं सद्भिः क्षुण्णं न संत्यजेत्
Transliteration
dayāmapi tadā kuryādasau viśveśvaraḥ parām | yadāśrutyuktamadhvānaṃ sadbhiḥ kṣuṇṇaṃ na saṃtyajet
Translation
అప్పుడు విశ్వేశ్వరుడు పరమ కరుణను ప్రసాదిస్తాడు—శ్రుతి ఉపదేశించిన, సద్భక్తులు నడిచిన ధర్మమార్గాన్ని ఎవడు విడువడో అతనికి।
Word by Word
दयाम्compassion, mercy
दयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also/even’
तदाthen, at that time
तदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
कुर्यात्should do, would show
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
असौthat (he), that one
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (demonstrative pronoun)
विश्वेश्वरःLord of the universe
विश्वेश्वरः:
Karta (Apposition/कर्ता-विशेष्य)
TypeNoun
Rootविश्व + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (विश्वस्य ईश्वरः)
पराम्supreme, great
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (दयाम्)
यदाwhen
यदा:
Adhikarana (Time/अधिकरण-काल)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formसम्बन्ध-अव्यय (relative adverb ‘when’)
आश्रुत्यhaving heard
आश्रुत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootआ + श्रु (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), ‘having heard’
उक्तम्spoken, stated
उक्तम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अध्वानम्)
अध्वानम्path, course (of conduct)
अध्वानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअध्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सद्भिःby the good (people)
सद्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; ‘good people/saints’
क्षुण्णम्well-trodden, beaten (path)
क्षुण्णम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्षुद्/क्षुण्ण (धातु-निष्पन्न प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP) ‘trampled/pressed’, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अध्वानम्)
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
संत्यजेत्should abandon
संत्यजेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + त्यज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa narration, typically Skanda to Agastya)
Characters & Entities
V
ViśveśvaraŚ
ŚrutiS
Sādhu/Sat (the virtuous)FAQs
Steadfast adherence to the śāstra-approved path, as lived by the virtuous, draws Viśveśvara’s supreme compassion.
Kāśī (Vārāṇasī), specifically Viśveśvara (Kāśī Viśvanātha) as the presiding Lord.
No specific rite is listed; the prescription is ethical-spiritual: do not abandon the śruti-taught path followed by the good.