Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85

Devanagari script

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे दुर्वाससो वरप्रदानं नाम पंचाशीतितमोऽध्यायः

Transliteration

iti śrīskāṃde mahāpurāṇa ekāśītisāhasryāṃ sahitāyāṃ caturthe kāśīkhaṃḍa uttarārdhe durvāsaso varapradānaṃ nāma paṃcāśītitamo'dhyāyaḥ

Translation

ఇట్లు శ్రీ స్కంద మహాపురాణము, ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, చతుర్థ భాగములోని కాశీఖండ ఉత్తరార్ధంలో ‘దుర్వాససునకు వరప్రదానం’ అను ఎనభై ఐదవ అధ్యాయము సమాప్తమైంది.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Colophon marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: इति-शब्दः; समाप्त्यर्थक अव्यय

• श्रीस्कान्दे: in the venerable Skanda (Purāṇa)
• श्रीस्कान्दे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्री (प्रातिपदिक) + स्कान्द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः कर्मधारयः (श्रीमान् स्कान्दः)

• महापुराणे: in the Mahāpurāṇa
• महापुराणे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + पुराण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः कर्मधारयः (महच्च तत् पुराणम्)

• एकाशीतिसाहस्र्याम्: in the (collection of) eighty-one thousand (verses)
• एकाशीतिसाहस्र्याम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एकाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; द्विगु-समासः (एकाशीतिः सहस्राणि यस्याः)

• सहितायाम्: in the compilation
• सहितायाम्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सहिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘सहिता’ = compilation/collection

• चतुर्थे: in the fourth (part)
• चतुर्थे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: चतुर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषणम् (in the fourth)

• काशीखण्डे: in the Kāśī-khaṇḍa
• काशीखण्डे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काशी (प्रातिपदिक) + खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (काश्याः खण्डः)

• उत्तरार्धे: in the latter half
• उत्तरार्धे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: उत्तर (प्रातिपदिक) + अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (उत्तरः अर्धः)

• दुर्वाससः: of Durvāsas
• दुर्वाससः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दुर्वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन

• वरप्रदानम्: granting of boons
• वरप्रदानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + प्रदान (प्रातिपदिक; √दा धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वरस्य प्रदानम्)

• नाम: named
• नाम: Sambandha (Apposition marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नाम (अव्यय)
• Form: नाम-इति नामनिर्देशक-अव्यय (title marker)

• पञ्चाशीतितमः: eighty-fifth
• पञ्चाशीतितमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चाशीति (संख्या-प्रातिपदिक) + तमप् (तद्धित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्रमवाचक (85th)

• अध्यायः: chapter
• अध्यायः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अध्याय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

Speaker

Colophon / Redactional closing statement

Visual Art Cues

Scene: A manuscript colophon scene: scribes and reciters conclude the chapter ‘Durvāsaso varapradānam’, with a temple silhouette of Kāśī in the background, signifying textual completion and transmission.

Characters & Entities

• Skanda Mahāpurāṇa
• Kāśī Khaṇḍa
• Uttarārdha
• Durvāsas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

This is a chapter colophon marking textual closure; it preserves the tradition’s organization and topic for faithful transmission.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī is indicated by the Kāśī Khaṇḍa context, though this line itself functions as a colophon rather than a tīrtha description.

What ritualistic prescription is mentioned?

None—this is a formal concluding rubric naming the chapter and its placement.