Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 84

Devanagari script

उमातीर्थं तु तत्रैव सर्वशक्तिसमन्वितम् । औमेयलोकप्राप्त्यै स्यात्स्नानमात्रेण निश्चितम्

Transliteration

umātīrthaṃ tu tatraiva sarvaśaktisamanvitam | aumeyalokaprāptyai syātsnānamātreṇa niścitam

Translation

అక్కడే ఉమాతీర్థము, సర్వశక్తులతో సమన్వితమైనది. కేవలం స్నానమాత్రముచేతనే ఉమాదేవి లోకప్రాప్తి నిశ్చయమగును.

Word by Word

• उमातीर्थम्: the Umā-tīrtha (sacred ford of Umā)
• उमातीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उमा + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (उमायाः तीर्थम्)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Discourse particle
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle); विरोध/विशेषार्थे ‘but/indeed’

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• एव: just/indeed
• एव: Sambandha/Emphasis
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• सर्वशक्तिसमन्वितम्: endowed with all powers
• सर्वशक्तिसमन्वितम्: Visheshana (Adjectival to Karma/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + शक्ति + समन्वित (प्रातिपदिक; सम्+अन्वि (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (उमातीर्थम्); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle sense: ‘endowed with’)

• औमेयलोकप्राप्त्यै: for attaining the Aumeya world
• औमेयलोकप्राप्त्यै: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: औमेय + लोक + प्राप्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (औमेयस्य लोकस्य प्राप्तिः)

• स्यात्: would be/is to be
• स्यात्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्नानमात्रेण: by mere bathing
• स्नानमात्रेण: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुषः (स्नानस्य मात्रम्)

• निश्चितम्: certain/definite
• निश्चितम्: Predicate complement (Vidheyavisheshana/विधेयविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: निश्चित (प्रातिपदिक; नि+चि (धातु) + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; विधेय-विशेषणम् (स्यात्—‘is certain’)

Speaker

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Umā-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: A questioning interlocutor addressed as ‘vīra’ (hero) within the narrative frame

Visual Art Cues

Scene: A quiet Gaṅgā-side tīrtha marked as Umā-tīrtha; pilgrims step into the water at dawn while a subtle vision of Umā’s radiant realm appears above, suggesting ‘snāna-mātreṇa’ assured attainment.

Characters & Entities

• Umā
• Umā-tīrtha
• Kāśī (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devī’s grace is accessible; a tīrtha dedicated to Umā is celebrated as a direct means to higher spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Umā-tīrtha in Kāśī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at Umā-tīrtha, stated to be sufficient for the promised spiritual destination.