Adhyaya 27
Kashi KhandaUttara ArdhaAdhyaya 27

Adhyaya 27

అధ్యాయం ఆరంభంలో పార్వతి కేదార మహిమను కరుణతో వివరించమని కోరుతుంది. శివుడు సంకల్పం నుండి దర్శనం వరకు క్రమంగా ఫలితాలు పెరుగుతాయని చెబుతాడు—కేదారానికి వెళ్లాలని నిర్ణయించడమే పాపక్షయానికి ఆరంభం; ఇంటి నుంచి బయలుదేరడం, మార్గంలో ముందుకు సాగడం, నామస్మరణ, చివరికి దర్శనం మరియు తీర్థజల స్వీకారం—ప్రతి దశ మరింత అధిక పుణ్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. తదుపరి హరపాప-హ్రదం (కేదార-కుండం) వద్ద స్నానం, లింగపూజ, శ్రాద్ధం చేయడం వల్ల మహాపుణ్యం లభించి పితృదేవతలకు ఉద్ధారం కలుగుతుందని చెప్పబడింది. ఉదాహరణకథలో పాశుపత నియమాలతో ఉన్న యువ తపస్వి (ఈ ఘట్టంలో వసిష్ఠుడిగా పేర్కొనబడినవాడు) కేదార యాత్ర చేస్తాడు; అతని గురువు దివ్యగతిని పొందుతాడు, వసిష్ఠుని దృఢవ్రతానికి శివానుగ్రహం లభించి కలియుగంలో సాధకుల హితార్థం తీర్థంలో శివసన్నిధి స్థాపితమవుతుంది. కేదార పరిసరాల్లోని లింగాలు—చిత్రాంగదేశ్వర, నీలకంఠ, అంబారీషేశ, ఇంద్రద్యుమ్నేశ్వర, కాలంజరేశ్వర, క్షేమేశ్వర మొదలైనవి—మరియు వాటి స్థలవిశేష ఫలితాలు కూడా వివరించి, కాశీలో స్థానిక పవిత్ర యాత్రామార్గాన్ని ఈ అధ్యాయం సూచిస్తుంది.

Shlokas

Verse 1

पार्वत्युवाच । नमस्ते देवदेवेश प्रणमत्करुणानिधे । वद केदारमाहात्म्यं भक्तानामनुकंपया

పార్వతి పలికెను—హే దేవదేవేశ్వరా! నీకు నమస్కారం; శరణాగతులపై కరుణానిధీ! భక్తులపై అనుకంపతో కేదార మహాత్మ్యాన్ని చెప్పుము।

Verse 2

तस्मिंल्लिंगे महाप्रीतिस्तव काश्यामनुत्तमा । तद्भक्ताश्च जना नित्यं देवदेवमहाधियः

కాశీలో ఆ లింగముపై నీ మహాప్రీతి అనుత్తమము; దాని భక్తులు నిత్యం దేవదేవునందే పరాయణులై మహాధీశాలులుగా ఉంటారు।

Verse 3

देवदेव उवाच । शृण्वपर्णेभिधास्यामि केदारेश्वर संकथाम् । समाकर्ण्यापि यां पापोप्यपापो जायते क्षणात्

దేవదేవుడు పలికెను—హే అపర్ణా, వినుము; నేను కేదారేశ్వరుని పవిత్ర సంకథను చెప్పుదును; దానిని వినగానే పాపియైనవాడుకూడా క్షణములో పాపరహితుడగును।

Verse 4

केदारं यातुकामस्य पुंसो निश्चितचेतसः । आजन्मसंचितं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

దృఢచిత్తముతో కేదారానికి వెళ్లదలచిన పురుషునికి, జన్మజన్మలుగా కూడిన పాపము ఆ క్షణములోనే నశించును।

Verse 5

गृहाद्विनिर्गते पुंसि केदारमभिनिश्चितम् जन्मद्वयार्जितं पापं शरीरादपि निर्व्रजेत्

కేదారాన్ని दृఢంగా నిశ్చయించుకొని మనిషి ఇంటి నుంచి బయలుదేరగానే, రెండు జన్మల్లో సంపాదించిన పాపం శరీరంనుంచికూడా తొలగిపోతుంది.

Verse 6

मध्ये मार्गं प्रपन्नस्य त्रिजन्मजनितं त्वघम् । देहगेहाद्विनिःसृत्य निराशं याति निःश्वसत्

మార్గాన్ని ఆశ్రయించినవాడికి మూడు జన్మల పాపం దేహ-గృహం నుంచి బయటికి వచ్చి, నిరాశతో పరాజితుడిలా నిట్టూర్చుతూ దూరమైపోతుంది.

Verse 7

सायंकेदारकेदारकेदारेति त्रिरुच्चरन् । गृहेपि निवसन्नूनं यात्राफलमवाप्नुयात्

సాయంకాలంలో ‘కేదార, కేదార, కేదార’ అని మూడుసార్లు ఉచ్చరించినవాడు, ఇంట్లోనే ఉన్నా నిశ్చయంగా యాత్రాఫలాన్ని పొందుతాడు.

Verse 8

दृष्ट्वा केदारशिखरं पीत्वा तत्रत्यमंबु च । सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः

కేదార శిఖరాన్ని దర్శించి, అక్కడి జలాన్ని పానంచేస్తే, ఏడు జన్మల్లో చేసిన పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 9

हरपापह्रदे स्नात्वा केदारेशं प्रपूज्य च । कोटिजन्मार्जितैनोभिर्मुच्यते नात्र संशयः

హర-పాప హ్రదంలో స్నానం చేసి, కేదారేశ్వరుని పూజిస్తే, కోటి జన్మల్లో కూడిన పాపాల నుంచి విముక్తి పొందుతాడు—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 10

सकृत्प्रणम्य केदारं हरपापकृतोदकः । स्थाप्य लिंगं हृदंभोजे प्रांते मोक्षं गमिष्यति

ఎవడు ఒక్కసారి కేదారుని నమస్కరించి హరపాపహర జలముచే పవిత్రుడై, హృదయకమలమందు శివలింగాన్ని స్థాపించునో—వాడు అంత్యకాలమున మోక్షాన్ని పొందును.

Verse 11

हरपापह्रदे श्राद्धं श्रद्धया यः करिष्यति । उद्धृत्य सप्तपुरुषान्स मे लोकं गमिष्यति

ఎవడు శ్రద్ధతో హరపాపహ్రదమందు శ్రాద్ధం చేయునో, వాడు ఏడు తరములను उद्धరించి నా లోకమును చేరును.

Verse 12

पुरा राथंतरे कल्पे यदभूदत्र तच्छृणु । अपर्णे दत्तकर्णा त्वं वर्णयामि तवाग्रतः

రాథంతర కల్పమున పూర్వం ఇక్కడ ఏమి జరిగెనో వినుము. ఓ అపర్ణా, నీవు చెవులు పెట్టి జాగ్రత్తగా ఉండుము; నేను నీ ముందే వర్ణించుచున్నాను.

Verse 13

एको ब्राह्मणदायाद उज्जयिन्या इहागतः । कृतोपनयनः पित्रा ब्रह्मचर्यव्रतेस्थितः

ఉజ్జయినీ నుండి బ్రాహ్మణ వంశ వారసుడైన ఒక యువకుడు ఇక్కడికి వచ్చెను. తండ్రి అతనికి ఉపనయనం చేయగా, అతడు బ్రహ్మచర్య వ్రతమున నిలిచియుండెను.

Verse 14

स्थलीं पाशुपतीं काशीं स विलोक्य समंततः । द्विजैः पाशुपतैः कीर्णां जटामुकुटभूषितैः

అతడు చుట్టూరా పాశుపతీ స్వరూపమైన కాశీ పవిత్రస్థలాన్ని చూచెను—జటాముకుటాలతో అలంకరించిన పాశుపత ద్విజులతో అది నిండియుండెను.

Verse 15

कृतलिंगसमर्चैश्च भूतिभूषितवर्ष्मभिः । भिक्षाहृतान्नसंतुष्टैः पुष्टैर्गंगामृतोदकैः

వారు విధివిధానాలతో లింగాన్ని సమర్చించుచుండిరి; వారి దేహములు పవిత్ర విభూతితో అలంకృతములై యుండెను. భిక్షతో పొందిన అన్నముతో తృప్తిపడి, గంగామృతసమాన జలములతో పోషింపబడిరి.

Verse 16

बभूवानंदितमना व्रतं जग्राह चोत्तमम् । हिरण्यगर्भादाचार्यान्महत्पाशुपताभिधम्

ఆనందభరిత మనస్సుతో అతడు ఉత్తమ వ్రతాన్ని స్వీకరించెను—‘పాశుపత’ అని ప్రసిద్ధమైన మహావ్రతాన్ని—ఆచార్య హిరణ్యగర్భుని నుండి పొందెను.

Verse 17

स च शिष्यो वशिष्ठोभूत्सर्वपाशुपतोत्तमः । स्नात्वा ह्रदे हरपापे नित्यप्रातः समुत्थितः

ఆ శిష్యుడు వశిష్ఠుడైయెను—సర్వ పాశుపతులలో శ్రేష్ఠుడు. నిత్యము ప్రాతఃకాలం లేచి ‘హరపాప’ హ్రదంలో స్నానం చేసెను.

Verse 18

विभूत्याहरहः स्नाति त्रिकालं लिंगमर्चयन् । नांतरं स विजानाति शिवलिंगे गुरौ तथा

అతడు ప్రతిదినం విభూతి ధరించి స్నానమాచరించి, త్రికాలములలో లింగార్చన చేసెను. శివలింగమునకును గురువునకును మధ్య ఏ భేదమూ అతడు గ్రహించలేదు.

Verse 19

स द्वादशाब्ददेशीयो वशिष्ठो गुरुणा सह । ययौ केदारयात्रार्थं गिरिं गौरीगुरोर्गुरुम्

వశిష్ఠుడు పన్నెండు ఏళ్ల వయస్సు చేరగానే గురువుతో కలిసి కేదారయాత్రార్థం బయలుదేరెను—గౌరీగురువుకూడా పరమగురువైన ఆ గిరివైపు.

Verse 20

यत्र गत्वा न शोचंति किंचित्संसारिणः क्वचित । प्राश्योदकं लिंगरूपं लिंगरूपत्वमागताः

ఆ స్థలానికి వెళ్లిన తరువాత సంసారజీవులు ఎప్పుడూ ఏ విధంగానూ శోకించరు. లింగసంబంధమైన పవిత్ర తీర్థజలాన్ని పానంచేసి వారు లింగరూపత్వాన్ని పొంది శివరూపంతో ఏకత్వం పొందుతారు.

Verse 21

असिधारं गिरिं प्राप्य वशिष्ठस्य तपस्विनः । गुरुर्हिरण्यगर्भाख्यः पंचत्वमगमत्तदा

తపస్వి వశిష్ఠుడు అసిధార పర్వతాన్ని చేరగానే, హిరణ్యగర్భ అనే ఆయన గురువు అప్పుడు పంచత్వాన్ని పొందాడు—అంటే పంచమహాభూతాలలో లీనమై దేహత్యాగం చేశాడు.

Verse 22

पश्यतां तापसानां च विमाने सार्वकामिके । आरोप्य तं पारिषदाः कैलासमनयन्मुदा

తపస్వులు చూస్తుండగానే, శివుని పార్షదులు అతనిని సర్వకామసిద్ధి కలిగించే విమానంలో ఎక్కించి ఆనందంతో కైలాసానికి తీసుకెళ్లారు.

Verse 23

यस्तु केदारमुद्दिश्य गेहादर्धपथेप्यहो । अकातरस्त्यजेत्प्राणान्कैलासे स चिरं वसेत्

కేదారాన్ని లక్ష్యంగా ఇంటి నుంచి బయలుదేరి అర్ధమార్గంలోనైనా—భయములేక స్థిరంగా—ప్రాణాలు విడిచినవాడు దీర్ఘకాలం కైలాసంలో నివసిస్తాడు.

Verse 24

तदाश्चर्यं समालोक्य स वशिष्ठस्तपोधनः । केदारमेव लिंगेषु बह्वमंस्त सुनिश्चितम्

ఆ ఆశ్చర్యాన్ని చూసి తపోధనుడైన వశిష్ఠుడు, శివలింగాలలో కేదారమే నిశ్చయంగా అత్యంత మహత్తరమని దృఢంగా విశ్వసించాడు.

Verse 25

अथ कृत्वा स कैदारीं यात्रां वाराणसीमगात् । अग्रहीन्नियमं चापि यथार्थं चाकरोत्पुनः

అతడు కేదారయాత్రను పూర్తిచేసి వారాణసీకి వెళ్లెను. మరల విధివిధానముగా నియమములను స్వీకరించి, యథావిధిగా వాటిని ఆచరించెను.

Verse 26

प्रति चैत्रं सदा चैत्र्यां यावज्जीवमहं ध्रुवम् । विलोकयिष्ये केदारं वसन्वाराणसीं पुरीम्

ప్రతి సంవత్సరం చైత్రమాసంలో—అవును, జీవితాంతం నిశ్చయంగా—నేను వారాణసీ పురిలో నివసిస్తూ కేదార దర్శనం చేసెదను.

Verse 27

तेन यात्राः कृताः सम्यक् षष्टिरेकाधिका मुदा । आनंदकानने नित्यं वसता ब्रह्मचारिणा

ఇలా బ్రహ్మచారిగా ఆనందకాననంలో నిత్యం నివసిస్తూ, అతడు ఆనందంతో యథావిధిగా యాత్రలను నిర్వహించెను—మొత్తం అరవై ఒకటి.

Verse 28

पुनर्यात्रां स वै चक्रे मधौ निकटवर्तिनि । परमोत्साहसंतुष्टः पलिता कलितोप्यलम्

మధు (వసంత) మాసం సమీపించగానే అతడు మరల యాత్రను ప్రారంభించెను; పరమోత్సాహంతో తృప్తుడై ఉండెను, యదార్థంగా అతని జుట్టు పూర్తిగా తెల్లబడినప్పటికీ.

Verse 29

तपोधनैस्तन्निधनं शंकमानैर्निवारितः । कारुण्यपूर्णहृदयैरन्यैरपि च संगिभिः

ఇది అతని మరణానికి దారితీయవచ్చునని భయపడి తపోధన ఋషులు అతనిని నిరోధించిరి; కరుణాపూరిత హృదయములైన ఇతర సహచరులూ అతనిని ఆప ప్రయత్నించిరి.

Verse 30

ततोपि न तदुत्साहभंगोभूद्दृढचेतसः । मध्ये मार्गं मृतस्यापि गुरोरिव गतिर्मम

అయినప్పటికీ ఆ దృఢచిత్తుని ఉత్సాహం భంగపడలేదు. ప్రయాణమధ్యంలోనే, మరణించిన గురువులాగ, అతని గతి నాకు మార్గదర్శకమైంది.

Verse 31

इति निश्चितचेतस्के वशिष्ठे तापसे शुचौ । अशूद्रान्न परीपुष्टे तुष्टोहं चंडिकेऽभवम्

ఇలా నిశ్చయబుద్ధిగల పవిత్ర తపస్వి వశిష్ఠుడు శూద్రుల అన్నంతో పోషింపబడకపోయినప్పుడు, నేను చండికా అతనిపై సంపూర్ణంగా ప్రసన్నమయ్యాను.

Verse 32

स्वप्रेमया स संप्रोक्तो वशिष्ठस्तापसोत्तमः । दृढव्रत प्रसन्नोस्मि केदारं विद्धि मामिह

తన ప్రేమభక్తితో శ్రేష్ఠ తపస్వి వశిష్ఠుడు నన్ను సంబోధించగా నేను ఇలా అన్నాను: ‘ఓ దృఢవ్రతా, నేను ప్రసన్నుడను; ఇక్కడ నన్ను కేదారంగా తెలుసుకో.’

Verse 33

अभीष्टं च वरं मत्तः प्रार्थयस्वाविचारितम् । इत्युक्तवत्यपि मयि स्वप्नो मिथ्येति सोब्रवीत्

నేను ‘నన్ను నుండి నీకు ఇష్టమైన వరాన్ని సంకోచం లేకుండా కోరుకో’ అని చెప్పినా, అతడు ‘ఇది స్వప్నం; ఇది అసత్యం’ అని అన్నాడు.

Verse 34

ततोपि स मया प्रोक्तः स्वप्नो मिथ्याऽशुचिष्मताम् । भवादृशाममिथ्यैव स्वाख्या सदृशवर्तिनाम्

అప్పటికీ నేను అతనితో అన్నాను—‘అశుచులకే స్వప్నం అసత్యం; కానీ నీ వంటి సదాచారానుగుణంగా నిలిచేవారికి నా స్వప్రకటన ఎప్పుడూ అసత్యం కాదు.’

Verse 35

वरं ब्रूहि प्रसन्नोस्मि स्वप्नशंकां त्यज द्विज । तव सत्त्ववतः किंचिन्मयादेयं न किंचन

వరము చెప్పు, నేను ప్రసన్నుడను; ఓ ద్విజా, ఇది స్వప్నమనే సందేహాన్ని విడిచిపెట్టు. సత్త్వగుణసంపన్నుడైన నీకు నా చేత ఇవ్వలేనిది ఏదీ లేదు.

Verse 36

इत्युक्तं मे समाकर्ण्य वरयामास मामिति । शिष्यो हिरण्यगर्भस्य तपस्विजनसत्तमः

నేను చెప్పిన మాటలు విని, తపస్వులలో శ్రేష్ఠుడైన హిరణ్యగర్భ శిష్యుడు, తగినట్లుగా నన్ను వరం కోరాడు.

Verse 37

यदि प्रसन्नो देवेश तदा मे सानुगा इमे । सर्वे शूलिन्नुग्राह्या एष एव वरो मम

ఓ దేవేశా, మీరు ప్రసన్నులైతే, నాతో ఉన్న ఈ అనుచరులందరూ శూలధారి ప్రభువు అనుగ్రహానికి పాత్రులగుదురు—ఇదే నా వరం.

Verse 38

देवि तस्येदमाकर्ण्य परोपकृतिशालिनः । वचनं नितरां प्रीतस्तथेति तमुवाच ह

ఓ దేవీ, పరోపకారశీలుడైన అతని మాటలు విని (ప్రభువు) అత్యంత ఆనందించి అతనితో ‘తథాస్తు’ అని పలికాడు.

Verse 39

पुनः परोपकरणात्तत्तपो द्विगुणीकृतम् । तेन पुण्येन स मया पुनः प्रोक्तो वरं वृणु

మళ్లీ పరుల హితకార్యంతో అతని తపస్సు ద్విగుణమైంది. ఆ పుణ్యప్రభావంతో నేను అతనితో మరల చెప్పాను—‘వరాన్ని ఎంచుకో’.

Verse 40

स वशिष्ठो महाप्राज्ञो दृढ पाशुपतव्रतः । देवि मे प्रार्थयामास हिमशैलादिह स्थितिम्

ఆ మహాప్రాజ్ఞుడైన వశిష్ఠుడు, పాశుపత వ్రతంలో దృఢనిష్ఠుడై, హే దేవీ! హిమశైలమునుండి వచ్చి ఇక్కడే నివసించమని నన్ను ప్రార్థించాడు।

Verse 41

ततस्तत्तपसाकृष्टः कलामात्रेण तत्र हि । हिमशैले ततश्चात्र सर्वभावेन संस्थितः

ఆ తపస్సు శక్తిచే ఆకర్షింపబడి, క్షణమాత్రంలోనే నేను హిమశైలమునకు చేరితిని; తదనంతరం ఇక్కడ సంపూర్ణభావంతో స్థిరపడ్డాను।

Verse 42

ततः प्रभाते संजाते सर्वेषां पश्यतामहम् । हिमाद्रे प्रस्थितः प्राप्तस्तूयमानः सुरर्षिभिः

తదుపరి ఉదయం ఉదయించగా, అందరూ చూస్తుండగానే నేను హిమాద్రి వైపు ప్రయాణించి అక్కడికి చేరితిని; దేవర్షులచే స్తుతింపబడుతూ।

Verse 43

वशिष्ठं पुरतः कृत्वा सर्वसार्थसमायुतम् । हरपापह्रदे तीर्थे स्थितोहं तद्नुग्रहात्

వశిష్ఠుని ముందుగా ఉంచి, సమస్త అనుచరసమూహంతో కూడి, ఆయన అనుగ్రహముచే నేను ‘హరపాపహ్రద’ అనే తీర్థంలో స్థితిచెందితిని।

Verse 44

मत्परिग्रहतः सर्वे हरपापे कृतोदकाः । आराध्य मामनेनैव वपुषा सिद्धिमागताः

నా పరిరక్షణలో ఉన్న వారందరూ హరపాపంలో ఉదకక్రియ నిర్వహించి, ఈ నా సాకార స్వరూపాన్నే ఆరాధించి సిద్ధిని పొందారు।

Verse 45

तदा प्रभृति लिंगेस्मिन्स्थितः साधकसिद्धये । अविमुक्ते परे क्षेत्रे कलिकाले विशेषतः

అప్పటినుంచి భక్తసాధకుల సిద్ధి కోసం నేను ఈ లింగములోనే నివసిస్తున్నాను—పరమ అవిముక్త క్షేత్రమైన కాశీలో, ప్రత్యేకంగా కలియుగంలో।

Verse 46

तुषाराद्रिं समारुह्य केदारं वीक्ष्य यत्फलम् । तत्फलं सप्तगुणितं काश्यां केदारदर्शने

హిమపర్వతాన్ని ఎక్కి కేదార దర్శనంతో పొందే పుణ్యం ఏదైతే ఉందో, కాశీలో కేదార దర్శనంతో అదే పుణ్యం ఏడు రెట్లు లభిస్తుంది।

Verse 47

गौरीकुंडं यथा तत्र हंसतीर्थं च निर्मलम् । यथा मधुस्रवा गंगा काश्यां तदखिलं तथा

అక్కడ గౌరీకుండం, నిర్మలమైన హంసతీర్థం ఉన్నట్లే, అక్కడ మధుస్రవ గంగా ఉన్నట్లే—అదంతా కాశీలో కూడా అలాగే ఉంది।

Verse 48

इदं तीर्थं हरपापं सप्तजन्माघनाशनम् । गंगायां मिलितं पश्चाज्जन्मकोटिकृताघहम्

ఈ హరపాప తీర్థం ఏడు జన్మల పాపాలను నశింపజేస్తుంది; తరువాత గంగలో కలిసినప్పుడు కోటి జన్మలలో కూడిన పాపాలనూ నిర్మూలిస్తుంది।

Verse 49

अत्र पूर्वं तु काकोलौ युध्यतौ खान्निपेततुः । पश्यतां तत्र संस्थानां हंसौ भूत्वा विनिर्गतौ

ఇక్కడ పూర్వకాలంలో రెండు కాకులు యుద్ధం చేస్తూ ఆకాశం నుంచి పడిపోయాయి; అక్కడ ఉన్నవారు చూస్తుండగానే అవి హంసలుగా మారి వెళ్లిపోయాయి।

Verse 50

गौरि त्वया कृतं पूर्वं स्नानमत्र महाह्रदे । गौरीतीर्थं ततः ख्यातं सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम्

హే గౌరీ! నీవు పూర్వం ఈ మహాహ్రదంలో స్నానం చేసినందున ఇది ‘గౌరీతీర్థం’గా ప్రసిద్ధి పొందింది—సర్వతీర్థాలలో పరమోత్తమం.

Verse 51

अत्रामृतस्रवा गंगा महामोहांधकारहृत् । अनेकजन्मजनित जाड्यध्वंसविधायिनी

ఇక్కడ గంగా అమృతధారగా ప్రవహిస్తుంది; ఆమె మహామోహాంధకారాన్ని తొలగించి, అనేక జన్మల వల్ల పుట్టిన జడత్వాన్ని నశింపజేస్తుంది.

Verse 52

सरसा मानसेनात्र पूर्वं तप्तं महातपः । अतस्तु मानसं तीर्थं जने ख्यातिमिदं गतम्

ఇక్కడ పూర్వకాలంలో సరసా, మానసా మహాతపస్సు చేశారు; అందువల్ల ఇది జనులలో ‘మానసతీర్థం’గా ప్రసిద్ధి పొందింది.

Verse 53

अत्र पूर्वं जनः स्नानमात्रेणैव प्रमुच्यते । पश्चात्प्रसादितश्चाहं त्रिदशैर्मुक्तिदुर्दृशैः

ఇక్కడ పూర్వం ప్రజలు స్నానం మాత్రంతోనే బంధనంనుండి విముక్తి పొందేవారు; తరువాత ముక్తిని ప్రసాదించే, దర్శనానికి దుర్లభమైన దేవతలు నన్ను కూడా ప్రసన్నం చేశారు.

Verse 54

सर्वे मुक्तिं गमिष्यंति यदि देवेह मानवाः । केदारकुंडे सुस्नातास्तदोच्छित्तिर्भविष्यति

ఈ దివ్యస్థలంలో అందరు మనుష్యులు కేదారకుండంలో శ్రద్ధగా సుస్నానం చేస్తే, అందరూ ముక్తిని పొందుతారు; అప్పుడు జగత్తు కొనసాగింపుకూడా అంతమవుతుంది.

Verse 55

सर्वेषामेव वर्णानामाश्रमाणां च धर्मिणाम् । तस्मात्तनुविसर्गेत्र मोक्षं दास्यति नान्यथा

సర్వ వర్ణములవారికిని, సర్వ ఆశ్రమముల ధర్మనిష్ఠులకును; అందుచేత ఇక్కడ దేహత్యాగకాలమునే ఇది మోక్షమును ప్రసాదించును, ఇతరథా కాదు।

Verse 56

ततस्तदुपरोधेन तथेति च मयोदितम् । तदारभ्य महादेवि स्नानात्केदारकुंडतः

ఆపై వారి పట్టుదలవల్ల నేను ‘తథాస్తు’ అని పలికితిని. ఓ మహాదేవీ, అప్పటినుండి కేదారకుండంలో స్నానమునకు ఈ ఫలం ఏర్పడెను।

Verse 57

समर्चनाच्च भक्त्या वै मम नाम जपादपि । नैःश्रेयसीं श्रियं दद्यामन्यत्रापि तनुत्यजाम

భక్తితో సమ్యక్ ఆరాధనచేతను, నా నామజపముచేతను నేను పరమ శ్రేయస్సును ప్రసాదించుదును; ఇతరత్ర దేహత్యాగము చేసినవారికీ ఆ పరమగతినే అనుగ్రహించుదును।

Verse 58

केदारतीर्थे यः स्नात्वा पिंडान्दास्यति चात्वरः । एकोत्तरशतं वंश्यास्तस्य तीर्णा भवांबुधिम्

కేదారతీర్థమున స్నానము చేసి వెంటనే పిండదానము చేయువాని ఒక వంద ఒక వంశజులు భవసాగరమును దాటుదురు।

Verse 59

भौमवारे यदा दर्शस्तदा यः श्राद्धदो नरः । केदारकुंडमासाद्य गयाश्राद्धेन किं ततः

దర్శ అమావాస్య మంగళవారమున వచ్చినప్పుడు, కేదారకుండమునకు చేరి శ్రాద్ధము చేయు నరునికి—ఇక గయాశ్రాద్ధముతో ఏమి ప్రయోజనం?

Verse 60

केदारं गंतुकामस्य बुद्धिर्देया नरैरियम् । काश्यां स्पृशंस्त्वं केदारं कृतकृत्यो भविष्यसि

కేదారానికి వెళ్లాలని కోరువానికి జనులు ఈ బోధ ఇవ్వాలి—‘కాశీలోనే కేదారాన్ని స్పర్శించి పూజిస్తే నీవు కృతకృత్యుడవు అవుతావు.’

Verse 61

चैत्रकृष्णचतुर्दश्यामुपवासं विधाय च । त्रिगंडूषान्पिबन्प्रातर्हृल्लिंगमधितिष्ठति

చైత్ర మాస కృష్ణపక్ష చతుర్దశిన ఉపవాసం చేసి, ఉదయం మూడు సార్లు ఆచమనం (త్రిగండూష) చేసి, విధివిధానంగా హృల్లింగాన్ని సేవిస్తాడు.

Verse 62

केदारोदकपानेन यथा तत्र फलं भवेत् । तथात्र जायते पुंसां स्त्रीणां चापि न संशयः

కేదార జలాన్ని పానంచేయడం వల్ల అక్కడ లభించే ఫలము ఎలా ఉంటుందో, అలాగే ఇక్కడ కాశీలోనూ పురుషులకు, స్త్రీలకు అదే ఫలము కలుగుతుంది—సందేహం లేదు.

Verse 63

केदारभक्तं संपूज्य वासोन्नद्रविणादिभिः । आजन्मजनितं पापं त्यक्त्वा याति ममालयम्

వస్త్రాలు, అన్నం, ధనం మొదలైనవాటితో కేదారభక్తుని సమ్యకంగా పూజించి సత్కరించినవాడు, జన్మజన్మాంతరాల పాపాన్ని విడిచి నా ధామానికి చేరుతాడు.

Verse 64

आषण्मासं त्रिकालं यः केदारेशं नमस्यति । तं नमस्यंति सततं लोकपाला यमादयः

ఆరు నెలలు ప్రతిదినం త్రికాలములలో కేదారేశునికి నమస్కరించేవానిని, యముడు మొదలైన లోకపాలకులు ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తారు.

Verse 65

कलौ केदारमाहात्म्यं योपि कोपि न वेत्स्यति । यो वेत्स्यति सुपुण्यात्मा सर्वं वेत्स्यति स ध्रुवम्

కలియుగంలో కేదార మహాత్మ్యాన్ని దాదాపు ఎవ్వరూ తెలుసుకోరు. అయితే దానిని తెలిసినవాడు మహాపుణ్యాత్ముడు; నిశ్చయంగా తెలిసికొనదగిన సమస్తమును అతడు తెలుసుకొనును.

Verse 66

केदारेशं सकृद्दृष्ट्वा देवि मेऽनुचरो भवेत् । तस्मात्काश्यां प्रयत्नेन केदारेशं विलोकयेत्

హే దేవి, కేదారేశుని ఒక్కసారి దర్శించినవాడే నా అనుచరుడగును. అందుచేత కాశీలో యత్నపూర్వకంగా కేదారేశుని దర్శించవలెను.

Verse 67

चित्रांगदेश्वरं लिंगं केदारादुत्तरे शुभम् । तस्यार्चनान्नरो नित्यं स्वर्गभोगानुपाश्नुते

కేదారానికి ఉత్తరంగా ‘చిత్రాంగదేశ్వర’ అనే శుభలింగం ఉంది. దాని నిత్యార్చనచేత మనుడు నిరంతరం స్వర్గభోగాలను అనుభవించును.

Verse 68

केदाराद्दक्षिणे भागे नीलकंठ विलोकनात् । संसारोरगदष्टस्य तस्य नास्ति विषाद्भयम्

కేదారానికి దక్షిణ భాగంలో నీలకంఠుని దర్శించుటవలన, సంసారసర్పదష్టుడైనవానికి విషాదమనే విషభయం ఉండదు.

Verse 69

तद्वायव्यंबरीषेशो नरस्तदवलोकनात् । गर्भवासं न चाप्नोति संसारे दुःखसंकुले

దాని వాయవ్యదిశలో అంబారీషేశుడు ఉన్నాడు; ఆయన దర్శనమాత్రంతో దుఃఖసంకులమైన సంసారంలో మళ్లీ గర్భవాసం (పునర్జన్మ) కలగదు.

Verse 70

इंद्रद्युम्नेश्वरं लिंगं तत्समीपे समर्च्य च । तेजोमयेन यानेन स स्वर्ग भुवि मोदते

ఇంద్రద్యుమ్నేశ్వర లింగాన్ని దాని సమీపంలో విధివిధానంగా ఆరాధించినవాడు, తేజోమయమైన దివ్య విమానంలో స్వర్గలోకంలో ఆనందిస్తాడు।

Verse 71

तद्दक्षिणे नरो दृष्ट्वा लिंगं कालंजरेश्वरम् । जरां कालं विनिर्जित्य मम लोके वसेच्चिरम्

దాని దక్షిణంలో ఉన్న కాలంజరేశ్వర లింగాన్ని దర్శించిన నరుడు, జరా మరియు కాలాన్ని జయించి నా లోకంలో దీర్ఘకాలం నివసిస్తాడు।

Verse 72

दृष्ट्वा क्षेमेश्वरं लिंगमुद्क्चित्रांगदेश्वरात् । सर्वत्र क्षेममाप्नोति लोकेऽत्र च परत्र च

చిత్రాంగదేశ్వరానికి ఉత్తరంగా ఉన్న క్షేమేశ్వర లింగాన్ని దర్శించినవాడు, ఇహలోకంలోనూ పరలోకంలోనూ ఎక్కడైనా క్షేమాన్ని పొందుతాడు।

Verse 73

स्कंद उवाच । देवदेवेन विंध्यारे केदार महिमा महान् । इत्याख्यायि पुरांबायै मया तेपि निरूपितः

స్కందుడు పలికెను—వింధ్యప్రాంతంలోని కేదార మహిమను దేవదేవుడు పూర్వం అంబా పార్వతికి వివరించాడు; అదే విషయాన్ని నేను కూడా మీకు చెప్పితిని।

Verse 74

केदारेश्वरलिंगस्य श्रुत्वोत्पत्तिं कृती नरः । शिवलोकमवाप्नोति निष्पापो जायते क्षणात्

కేదారేశ్వర లింగ ఉద్భవకథను పుణ్యవంతుడు వినినచో, అతడు శివలోకాన్ని పొందుతాడు; క్షణములోనే పాపరహితుడగును।

Verse 77

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां चतुर्थे काशीखंड उत्तरार्धे केदारमहिमाख्यानं नाम सप्तसप्ततितमोऽध्यायः

ఇట్లు శ్రీస్కంద మహాపురాణంలోని ఏకాశీతి-సాహస్రీ సంహితలో, చతుర్థ భాగమైన కాశీఖండ ఉత్తరార్ధంలో ‘కేదార మహిమాఖ్యానం’ అనే డెబ్బైఏడవ అధ్యాయం సమాప్తమైంది।