Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36
प्रिये चतुर्दशैतानि श्रियोहेतूनि सुंदरि । एतेषां समवायोयं मुक्तिक्षेत्रमिहेरितम्
priye caturdaśaitāni śriyohetūni suṃdari | eteṣāṃ samavāyoyaṃ muktikṣetramiheritam
ప్రియే, సుందరీ—ఈ పద్నాలుగు శ్రీ-సమృద్ధికి హేతువులు. వీటి సమ్మిళిత సాన్నిధ్యమే ఇక్కడ ‘ముక్తిక్షేత్రం’ అని ప్రకటించబడింది.
Skanda
Tirtha: Muktikṣetra Kāśī (Avimukta) as the samavāya of fourteen liṅgas
Type: kshetra
Listener: Pārvatī
Scene: Śiva instructs Pārvatī, gesturing to a mandala-like map of Kāśī with fourteen luminous liṅga-nodes whose combined radiance forms the ‘mukti-kṣetra’.
FAQs
Kāśī’s liberating power is not abstract: it is embodied in a network of sacred Śiva-liṅgas whose united sanctity makes the city a mukti-kṣetra.
Kāśī/Avimukta, defined as the ‘mukti-kṣetra’ through the collective presence of fourteen principal liṅgas.
No direct prescription; it provides the doctrinal basis for undertaking darśana and worship of the fourteen liṅgas as a unified pilgrimage.