Adhyaya 20

Verse 1

अगस्त्य उवाच । कात्यायनेय कथय नंदिना विश्वनंदिना । यथा व्यापारिता देव्यो देवदेवनिदेशतः

అగస్త్యుడు పలికెను—హే కాత్యాయనేయా! దేవదేవుని ఆజ్ఞ ప్రకారం నంది, విశ్వనంది దేవతలను ఏ విధంగా నియోగించాడు, అది నాకు చెప్పుము।

Verse 2

अविमुक्तस्य रक्षार्थं यत्र या देवताः स्थिताः । प्रसादं कुरु मे देव ताः समाचक्ष्व तत्त्वतः

అవిముక్త రక్షార్థం ఎక్కడ ఏ దేవతలు స్థితిచెందియున్నారో, హే దేవా! నాపై ప్రసన్నుడవై, వాటిని తత్త్వంగా విస్తారంగా చెప్పుము।

Verse 3

इत्यगस्त्युदितं श्रुत्वा महादेवतनूद्भवः । कथयामास या यत्र स्थिताऽनंदवने मुदा

అగస్త్యుని మాటలు విని మహాదేవుని దేహజుడైన (నంది) ఆనందవనంలో ఆనందంతో ఏ దేవత ఎక్కడ స్థితిచెందిందో వివరించసాగెను।

Verse 4

स्कंद उवाच । वाराणस्यां विशालाक्षी क्षेत्रस्य परमेष्टदा । विशालतीर्थं गंगायां कृत्वा पृष्ठे व्यवस्थिता

స్కందుడు పలికెను—వారణాసిలో విశాలాక్షీ ఈ పుణ్యక్షేత్రానికి పరమ అధిష్ఠాత్రి దేవి. గంగానదిలో విశాలతీర్థాన్ని స్థాపించి ఆమె అక్కడ రక్షకస్వరూపంగా నిలిచియున్నది.

Verse 5

स्नात्वा विशालतीर्थे वै विशालाक्षीं प्रणम्य च । विशालां लभते लक्ष्मीं परत्रेह च शर्मदाम्

నిజముగా విశాలతీర్థంలో స్నానం చేసి, విశాలాక్షీదేవిని ప్రణమించినవాడు ఇహలోకములోను పరలోకములోను శాంతినిచ్చే విశాలమైన లక్ష్మిని పొందును.

Verse 6

भाद्रकृष्णतृतीयायामुपोषणपरैर्नृभिः । कृत्वा जागरणं रात्रौ विशालाक्षीसमीपतः

భాద్రపద కృష్ణపక్ష తృతీయనాడు ఉపవాసనిష్ఠులైన పురుషులు విశాలాక్షీ సమీపంలో రాత్రి జాగరణ చేయవలెను.

Verse 7

प्रातर्भोज्याः प्रयत्नेन चतुर्दशकुमारिकाः । अलंकृता यथाशक्त्या स्रगंबरविभूषणैः

ప్రాతఃకాలంలో శ్రద్ధతో పద్నాలుగు కుమారికలకు భోజనం పెట్టవలెను; మరియు తన శక్తి మేరకు మాలలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో అలంకరించవలెను.

Verse 8

विधाय पारणं पश्चात्पुत्रभृत्यसमन्वितैः । सम्यग्वाराणसीवासफलं लभ्येत कुंभज

ఆ తరువాత కుమారులు మరియు సేవకులతో కలిసి విధివిధానంగా పారణం చేసినచో, ఓ కుంభజ (అగస్త్య)! వారణాసీవాస ఫలము సంపూర్ణంగా లభించును.

Verse 9

तस्यां तिथौ महायात्रा कार्या क्षेत्रनिवासिभिः । उपसर्ग प्रशांत्यर्थं निर्वाणकमलाप्तये

ఆ పవిత్ర తిథిన కాశీక్షేత్ర నివాసులు మహాయాత్ర చేయవలెను; ఉపసర్గాలు శమించుటకును, నిర్వాణ-కమల ప్రాప్తికును।

Verse 10

वाराणस्यां विशालाक्षी पूजनीया प्रयत्नतः । धूपदीपैः शुभैर्माल्यैरुपहारैर्मनोहरैः

వారణాసిలో విశాలాక్షీ దేవిని యత్నపూర్వకంగా పూజించవలెను—శుభ ధూపదీపాలు, మాలలు, మనోహర ఉపహారాలతో।

Verse 11

मणिमुक्ताद्यलंकारैर्विचित्रोल्लोच चामरैः । शुभैरनुपभुक्तैश्च दुकूलैर्गंधवासितैः

మణి-ముత్యాది ఆభరణాలతో, విచిత్ర పంకాలు-చామరాలతో, మరియు సుగంధవాసితమైన శుభ, అనుపభుక్తమైన సన్నని వస్త్రాలతో।

Verse 12

मोक्षलक्ष्मी समृद्ध्यर्थं यत्रकुत्र निवासिभिः । अप्यल्पमपि यद्दत्तं विशालाक्ष्यै नरोत्तमैः

మోక్షలక్ష్మీ సమృద్ధి కొరకు, ఎక్కడ నివసించినా నరోత్తములు విశాలాక్షీకి ఏదైనా—అల్పమైనా—దానం చేస్తే,

Verse 13

तदानंत्याय जायंत मुने लोकद्वयेपि हि । विशालाक्षी महापीठे दत्तं जप्तं हुतं स्तुतम्

ఓ మునీ, అది రెండు లోకాలలోనూ అక్షయమగును. విశాలాక్షీ మహాపీఠంలో చేసిన దానం, జపం, హోమం లేదా స్తుతి—అన్నీ అనంత ఫలమిచ్చును।

Verse 14

मोक्षस्तस्य परीपाको नात्र कार्या विचाणा । विशालाक्षी समर्चातो रूपसंपत्तियुक्पतिः

ఆ (ఆరాధన) యొక్క పరిపక్వ ఫలం మోక్షమే; ఇక్కడ సందేహానికి చోటు లేదు. విశాలాక్షీని సమ్యక్గా పూజించుటవలన రూపసంపదతో కూడిన సమృద్ధి కూడా లభిస్తుంది.

Verse 15

प्राप्यतेत्र कुमारीभिर्गुणशीलाद्यलंकृतः । गुर्विणीभिः सुतनयो वंध्याभिगर्भसंभवः

ఇక్కడ కన్యలు గుణశీలాలతో అలంకృతమైన యోగ్య భర్తను పొందుతారు. గర్భిణీలు ఉత్తమ కుమారుని పొందుతారు; వంధ్య స్త్రీలకూ కృపవలన గర్భసంభవ ఆశీర్వాదం కలుగుతుంది.

Verse 16

असौभाग्यवतीभिश्च सौभाग्यं महदाप्यते । विधवाभिर्न वैधव्यं पुनर्जन्मांतरे क्वचित्

అసౌభాగ్యంతో బాధపడే స్త్రీలకూ మహా సౌభాగ్యం లభిస్తుంది. విధవలకు తదుపరి జన్మల్లో ఎక్కడా మళ్లీ వైధవ్యం కలగదు.

Verse 17

सीमंतिनीभिः पुंभिर्वा परं निर्वाणमिच्छुभिः । श्रुता दृष्टार्चिता काश्यां विशालाक्ष्यभिलाषदा

సీమంతినులు గానీ పురుషులు గానీ—పరమ నిర్వాణం (మోక్షం) కోరువారు—కాశీలో విశాలాక్షీని వినడం, దర్శించడం, పూజించడం వలన ఆమె అభిలషిత పరమ లక్ష్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 18

ततोन्यल्ललितातीर्थं गंगाकेशवसन्निधौ । तत्रास्ति ललिता देवी क्षेत्ररक्षाकरी परा

తదుపరి గంగా మరియు కేశవ సన్నిధిలో ‘లలితా-తీర్థం’ అనే మరొక తీర్థం ఉంది. అక్కడ దేవి లలిత నివసిస్తుంది; ఆమె క్షేత్రం (కాశీ) యొక్క పరమ రక్షకురాలు.

Verse 19

सा च पूज्या प्रयत्नेन सर्वसंपत्समृद्धये । ललितापूजकानां च जातु विघ्नो न जायते

సర్వసంపదల సంపూర్ణ వృద్ధి కొరకు దేవి లలితను యత్నపూర్వకంగా పూజించాలి; లలితా ఉపాసకులకు ఎప్పుడూ విఘ్నాలు కలుగవు।

Verse 20

इषे कृष्णद्वितीयायां ललितां परिपूज्य वै । नारी वा पुरुषो वापि लभते वांछितं पदम्

ఈష మాసం కృష్ణపక్ష ద్వితీయనాడు ఎవరు—స్త్రీ గానీ పురుషుడు గానీ—విధివిధానంగా లలితను పూజిస్తారో, వారు కోరిన పదం, ఫలాన్ని పొందుతారు।

Verse 21

स्नात्वा च ललिता तीर्थे ललितां प्रणिपत्य वै । लभेत्सर्वत्र लालित्यं यद्वा तद्वाऽनुलप्य च

లలితా తీర్థంలో స్నానం చేసి, లలితకు నమస్కరించినవాడు ఎక్కడైనా లావణ్యము, కృపను పొందుతాడు; భక్తితో సహజంగా వచ్చిన ప్రార్థనావాక్యాలను పలికినా విశేష ప్రసాదం కలుగుతుంది।

Verse 22

मुने विश्वभुजा गौरी विशालाक्षी पुरः स्थिता । संहरंती महाविघ्नं क्षेत्रभक्तिजुषां सदा

ఓ మునీ! విశ్వభుజా, విశాలాక్షీ గౌరీ దేవి భక్తుల ముందే నిలిచి, కాశీ క్షేత్రభక్తుల మహావిఘ్నాలను సదా సంహరిస్తుంది।

Verse 23

शारदं नवरात्रं च कार्या यात्रा प्रयत्नतः । देव्या विश्वभुजाया वै सर्वकामसमृद्धये

శారద నవరాత్రులలో యత్నపూర్వకంగా దేవి విశ్వభుజా యాత్ర చేయాలి; దానివల్ల సమస్త కోరికల సంపూర్ణ సమృద్ధి, సిద్ధి కలుగుతుంది।

Verse 24

यो न विश्वभुजां देवीं वाराणस्यां नमेन्नरः । कुतो महोपसर्गेभ्यस्तस्य शांतिर्दुरात्मनः

వారణాసిలో దేవి విశ్వభుజకు నమస్కరించని మనిషికి, ఆ దురాత్మకు మహా ఉపసర్గాలు, విపత్తుల నుండి శాంతి ఎట్లా కలుగును?

Verse 25

यैस्तु विश्वभुजा देवी वाराणस्यां स्तुतार्चिता । न हि तान्विघ्नसंघातो बाधते सुकृतात्मनः

కానీ వారణాసిలో దేవి విశ్వభుజను స్తుతించి అర్చించే సుకృతాత్ములను విఘ్నాల సమూహం ఎప్పుడూ బాధించదు.

Verse 26

अन्यास्ति काश्यां वाराही क्रतुवाराहसन्निधौ । तां प्रणम्य नरो भक्त्या विपदब्धौ न मज्जति

కాశీలో క్రతువారాహ సన్నిధిలో మరో దేవత వారాహీ ఉన్నది; ఆమెకు భక్తితో ప్రణమిల్లినవాడు విపత్తుల సముద్రంలో మునగడు.

Verse 27

शिवदूती तु तत्रैव द्रष्टव्याऽपद्विनाशिनी । आनंदवनरक्षार्थमुद्यच्छूलारितर्जनी

అక్కడే శివదూతి—ఆపదలను నశింపజేసే దేవి—దర్శనీయురాలు; ఆనందవన రక్షణార్థం శూలాన్ని ఎత్తి తర్జనీతో హెచ్చరిస్తుంది.

Verse 28

वज्रहस्ता तथा चैंद्री गजराज रथास्थिता । इंद्रेशाद्दक्षिणेभागेऽर्चिता संपत्करी सदा

అలాగే వజ్రహస్తా ఐంద్రీ—గజరాజ రథారూఢ—ఇంద్రేశుని దక్షిణ భాగంలో అర్చింపబడుతూ సదా సంపదను ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 29

स्कंदेश्वर समीपे तु कौमारी बर्हियानगा । प्रेक्षणीया प्रयत्नेन महाफलसमृद्धये

స్కందేశ్వరుని సమీపంలో మయూరవాహినియైన దేవి కౌమారీ ఉన్నది. మహా ఆధ్యాత్మిక ఫలసమృద్ధి కోసం శ్రద్ధతో ఆమె దర్శనం చేయవలెను.

Verse 30

महेश्वराद्दक्षिणतो देवी माहेश्वरी नरैः । वृषयानवती पूज्या महावृषसमृद्धिदा

మహేశ్వరుని దక్షిణంగా వృషభవాహినియైన దేవి మాహేశ్వరీ ఉన్నది. జనులు ఆమెను పూజించాలి; ఆమె గోసంపదను, మహావృషసమృద్ధిని (బలవృద్ధిని) ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 31

निर्वाणनरसिंहस्य समीपे मोक्षकांक्षिभिः । नारसिंही समर्च्या च समुद्यच्चक्र रम्यदोः

నిర్వాణ-నరసింహుని సమీపంలో మోక్షాకాంక్షులు నారసింహీ దేవిని విధిగా ఆరాధించాలి. ఆమె సుందర హస్తంలో పైకెత్తిన చక్రం ప్రకాశిస్తుంది; ఆమె మోక్షసాధనకు సహాయపడుతుంది.

Verse 32

हंसयानवती ब्राह्मी ब्रह्मेशात्पश्चिमे स्थिता । गलत्कमंडलुजल चुलका ताडिता हिता

బ్రహ్మేశుని పడమట వైపున హంసవాహినియైన దేవి బ్రాహ్మీ నిలిచియున్నది. ఆమె కమండలువ నుండి జలం జారుతూ, జీవహితార్థం అంజలి అంజలిగా చల్లుతున్నట్లుగా వర్ణించబడుతుంది.

Verse 33

ब्रह्मविद्या प्रबोधार्थं काश्यां पूज्या दिनेदिने । ब्राह्मणैर्यतिभिर्नित्यं निजतत्त्वावबोधिभिः

బ్రహ్మవిద్య ప్రబోధార్థం కాశీలో బ్రహ్మవిద్యను ప్రతిదినం పూజించవలెను—నిత్యం స్వతత్త్వావబోధంలో నిమగ్నులైన బ్రాహ్మణులు, యతులు విశేషంగా చేయవలెను.

Verse 34

शार्ङ्गचापविनिर्मुक्त महेषुभिरितस्ततः । उत्सादयंतीं प्रत्यूहान्काश्यां नारायणीं श्रयेत्

కాశీలో శార్ఙ్గధనుస్సు నుండి విడిచిన మహాబాణాలతో అన్ని దిక్కుల అడ్డంకులను నశింపజేసే నారాయణీదేవిని శరణు పొందవలెను।

Verse 35

प्रतीच्यांगोपिगोविंदाद्भ्राम्यच्चक्रोच्च तर्जनीम् । नारायणीं यः प्रणमेत्तस्य काश्यां महोदयः

గోపీగోవిందానికి పడమరగా చక్రం తిరుగుతూ, తర్జనీని ఎత్తి చూపే నారాయణీదేవి ఉన్నది; ఆమెకు నమస్కరించువానికి కాశీలో మహోన్నతి, అభ్యుదయం కలుగును।

Verse 36

ततो गौरीं विरूपाक्ष देवयान्या उदग्दिशि । पूजयित्वा नरो भक्त्या वांछितां लभते श्रियम्

తదుపరి ఉత్తరదిశలో విరూపాక్ష-దేవయానీలో గౌరీదేవిని భక్తితో పూజించినవాడు కోరిన శ్రీ—సమృద్ధి, క్షేమం—పొందును।

Verse 37

शैलेश्वरी समभ्यर्च्या शैलेश्वर समीपगा । तर्जयंती च तर्जन्या संसर्गमुपसर्गजम्

శైలేశ్వరుని సమీపంలో నివసించే శైలేశ్వరీదేవిని భక్తితో ఆరాధించాలి; ఆమె ఎత్తిన తర్జనీతో దుష్ప్రభావజన్య సంక్రమణను, ఉపద్రవాలను తరిమివేస్తుంది।

Verse 38

चित्रकूपे नरः स्नात्वा विचित्रफलदे नृणाम् । चित्रगुप्तेश्वरं वीक्ष्य चित्रघंटां प्रपूज्य च

మనుష్యుడు విచిత్ర ఫలములు ప్రసాదించే చిత్రకూపంలో స్నానం చేసి, చిత్రగుప్తేశ్వరుని దర్శించి, చిత్రఘంటాదేవిని కూడా విధిగా పూజించాలి।

Verse 39

बहुपातकयुक्तोपि त्यक्तधर्मपथोपि वा । न चित्रगुप्तलेख्यः स्याच्चित्रघंटार्चको नरः

అనేక పాపాలతో కూడినవాడైనా, ధర్మమార్గం విడిచినవాడైనా, చిత్రఘంటా దేవిని ఆరాధించే మనిషి యముని లేఖకుడు చిత్రగుప్తుని లెక్కల్లో నమోదు కాడు.

Verse 40

योषिद्वा पुरुषो वापि चित्रघंटां न योर्चयेत् । काश्यां विघ्नसहस्राणि तं सेवंते पदेपदे

స్త్రీ అయినా పురుషుడైనా—కాశీలో చిత్రఘంటా దేవిని పూజించని వానికి ప్రతి అడుగులో వేలాది విఘ్నాలు వెంటాడుతాయి.

Verse 41

चैत्रशुक्लतृतीयायां कार्या यात्रा प्रयत्नतः । महामहोत्सवः कार्यो निशि जागरणं तथा

చైత్ర శుక్ల తృతీయ నాడు శ్రద్ధతో యాత్రను నిర్వహించాలి; మహామహోత్సవం చేయాలి, అలాగే రాత్రి జాగరణం కూడా ఆచరించాలి.

Verse 42

महापूजोपकरणैश्चित्रघंटां समर्च्य च । शृणोति नांतकस्येह घंटां महिषकंठगाम्

మహాపూజకు కావలసిన సమస్త ఉపకరణాలతో చిత్రఘంటా దేవిని విధివిధానంగా ఆరాధించినవాడు, కాశీలో అంతకుడు (యముడు) తన మహిష వాహన కంఠంలో వేలాడే గంట ధ్వనిని వినడు.

Verse 43

चित्रांगदेश्वरप्राच्यां चित्रग्रीवां प्रणम्य च । न जातु जंतुर्वीक्षेत विचित्रां यमयातनाम्

చిత్రాంగదేశ్వరుని తూర్పు ప్రాంగణంలో ఉన్న చిత్రగ్రీవకు నమస్కరించినవాడు, యముని విభిన్నమైన భయంకర యాతనలను ఎప్పటికీ చూడడు.

Verse 44

भद्रकालीं नरो दृष्ट्वा नाभद्रं पश्यति क्वचित् । भद्रनागस्य पुरतो भद्रवाप्यां कृतोदकः

భద్రకాళీ దర్శనం చేసిన మనిషి ఎక్కడా అమంగళాన్ని చూడడు. భద్రనాగుని సమక్షంలో భద్రవాపీలో జలార్పణం/స్నానం చేసినవాడు నిత్య మంగళాన్ని పొందుతాడు.

Verse 45

हरसिद्धिं प्रयत्नेन पूजयित्वा नरोत्तमः । महासिद्धिमवाप्नोति प्राच्यां सिद्धिविनायकात्

నరోత్తముడు శ్రమతో హరసిద్ధిని పూజించి, ప్రాచ్య దిశలోని సిద్ధివినాయకుని అనుగ్రహంతో మహాసిద్ధిని పొందుతాడు.

Verse 46

विधिं संपूज्य विधिवद्विविधैरुपहारकैः । विविधां लभते सिद्धिं विधीश्वरसमीपगाम्

విధిని శాస్త్రోక్త విధంగా వివిధ ఉపహారాలతో సమ్యకంగా పూజిస్తే, అనేక విధాల సిద్ధులు లభించి, అవి విధీశ్వర సాన్నిధ్యానికి చేర్చుతాయి.

Verse 47

प्रयागतीर्थे सुस्नातो जनो निगडभंजनीम् । सभाजयित्वा नो जातु निगडैः परिबाध्यते

ప్రయాగ తీర్థంలో శుభ్రంగా స్నానం చేసి దేవి నిగడభంజనీని విధిగా సత్కరించినవాడు ఎప్పటికీ సంకెళ్ల వల్ల బాధపడడు.

Verse 48

भौमवारे सदा पूज्या देवीनिगडभंजनी । कृत्वैकभुक्तं भक्त्यात्र बंदीमोक्षणकाम्यया

భౌమవారంలో దేవి నిగడభంజనీని నిత్యం పూజించాలి. ఇక్కడ భక్తితో బందీ-మోక్షం కోరుతూ ఏకభుక్త వ్రతం ఆచరించాలి.

Verse 49

संसारबंधविच्छित्तिमपि यच्छति सार्चिता । गणना शृंखलादीनां का च तस्याः समर्चनात्

విధివిధానాలతో భక్తితో ఆమెను ఆరాధిస్తే, ఆమె సంసారబంధాన్ని కూడా ఛేదిస్తుంది. అప్పుడు శృంఖలావిమోచనాది చిన్న ఫలాలను లెక్కించాల్సిన అవసరం ఏముంది, ఆమెను సమ్యక్‌గా పూజించినప్పుడు?

Verse 50

दूरस्थोपि हि यो बंधुः सोपि क्षिप्रं समेष्यति । बंदी पदजुषां पुंसां श्रद्धया नात्र संशयः

దూరంలో ఉన్న బంధువైనా త్వరగా వచ్చి కలుస్తాడు. పవిత్ర పాదాలను ఆశ్రయించిన భక్తులకు శ్రద్ధవలన ‘బందీ’ (సహాయం/సౌభాగ్యం) నిశ్చితం—ఇందులో సందేహం లేదు.

Verse 51

किंचिन्नियममालंब्य यदि सा परिषेविता । कामान्पूरयति क्षिप्रं काशी संदेहहारिणी

కొద్దిపాటి నియమాచరణతో కూడ ఆమెను సేవిస్తే, సందేహహారిణి కాశీ త్వరగా న్యాయమైన కోరికలను నెరవేర్చుతుంది.

Verse 52

घनटंककरा देवी भक्तबंधनभेदिनी । कं कं न पूरयेत्कामं तीर्थराजसमीपगा

భారీ టంకం (గొడ్డలి) ధరించిన, భక్తబంధనాలను ఛేదించే దేవి—తీర్థరాజ సమీపంలో నివసించేది—ఎవరి కోరికను ఆమె నెరవేర్చదు?

Verse 53

देवी पशुऽपतेः पश्चादमृतेश्वर सन्निधौ । स्नात्वा चैवामृते कूपे नमनीया प्रयत्नतः

పశుపతి మందిరం వెనుక, అమృతేశ్వర సన్నిధిలో, అమృతకూపంలో స్నానం చేసి, ఆపై యత్నపూర్వకంగా దేవికి నమస్కరించాలి.

Verse 54

पूजयित्वा नरो भक्त्या देवताममृतेश्वरीम् । अमृतत्वं भजेदेव तत्पादांबुज सेवनात्

భక్తితో అమృతేశ్వరీ దేవిని పూజించిన నరుడు, ఆమె పద్మపాద సేవచేత నిశ్చయంగా అమరత్వాన్ని పొందును.

Verse 55

धारयंतीं महामायाममृतस्य कमंडलुम् । दक्षिणेऽभयदां वामे ध्यात्वा को नाऽमृतत्वभाक्

అమృతకమండలువును ధరించిన, కుడిచేతితో అభయమిచ్చి ఎడమచేతితో దానిని పట్టుకున్న మహామాయను ధ్యానిస్తే—ఎవడు అమరత్వభాగి కాడు?

Verse 56

सिद्धलक्ष्मी जगद्धात्री प्रतीच्याममृतेश्वरात् । प्रपितामह लिंगस्य पुरतः सिद्धिदार्चिता

అమృతేశ్వరునికి పడమట దిశలో జగద్ధాత్రి సిద్ధలక్ష్మి ఉన్నది. ప్రపితామహ లింగం ముందర ఆమె సిద్ధిదాత్రిగా పూజింపబడుతుంది.

Verse 57

प्रासादं सिद्धलक्ष्म्याश्च विलोक्य कमलाकृतिम् । लक्ष्मीविलाससंज्ञं च को न लक्ष्मीं समाप्नुयात्

‘లక్ష్మీవిలాస’ అని ప్రసిద్ధమైన సిద్ధలక్ష్మి యొక్క కమలాకార ప్రాసాదాన్ని దర్శించినవాడు—ఎవడు లక్ష్మిని పొందడు?

Verse 58

ततः कुब्जा जगन्माता नलकूवरलिंगतः । पूजनीया पुरोभागे प्रपितामहपश्चिमे

ఆపై జగన్మాత కూబ్జాను నలకూవర లింగానికి సంబంధించి ముందుభాగంలో, ప్రపితామహ ప్రాంతపు పడమట వైపున పూజించవలెను.

Verse 59

उपसर्गा न शेषांश्च कुब्जा हरति पूजिता । तस्मात्कुब्जा प्रयत्नेन पूज्या काश्यां शुभार्थिभिः

విధివిధానంగా పూజించబడిన కుబ్జా ఉపసర్గాలను, మిగిలిన బాధలను కూడా తొలగిస్తుంది. అందువల్ల కాశీలో శుభం కోరువారు శ్రద్ధతో కుబ్జాను పూజించాలి.

Verse 60

कुब्जांबरेश्वरं लिंगं नलकूबर पश्चिमे । त्रिलोकसुंदरी गौरी तत्रार्च्याभीष्टदायिनी

నలకూబరానికి పడమటగా ‘కుబ్జాంబరేశ్వర’ అనే లింగం ఉంది. అక్కడ త్రిలోకసుందరీ గౌరీని ఆరాధించాలి; ఆమె ఇష్టఫలాలను ప్రసాదిస్తుంది.

Verse 61

त्रिलोकसुंदरी सिद्धिं दद्यात्त्रैलोक्यसुंदरीम् । वैधव्यं नाप्यते क्वापि तस्या देव्याः समर्चनात्

త్రిలోకసుందరీ ‘త్రైలోక్యసౌందర్య’ అనే సిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది. ఆ దేవిని సమ్యక్‌గా ఆరాధిస్తే ఎక్కడా వైధవ్యం కలగదు.

Verse 62

दीप्ता नाम महाशक्तिः सांबादित्यसमीपगा । देदीप्यमान लक्ष्मीका जायंते तत्समर्चनात्

‘దీప్తా’ అనే మహాశక్తి సాంబాదిత్య సమీపంలో ఉంది. ఆమెను విధిగా పూజిస్తే ప్రకాశించే లక్ష్మీ-వైభవాలు కలుగుతాయి.

Verse 63

श्रीकंठ सन्निधौ देवी महालक्ष्मीर्जगज्जनिः । स्नात्वा श्रीकुंड तीर्थे तु समर्च्या जगदंबिका

శ్రీకంఠ సన్నిధిలో జగజ్జనని దేవి మహాలక్ష్మి విరాజిల్లుతుంది. శ్రీకుండ తీర్థంలో స్నానం చేసి ఆ జగదంబికను పూజించాలి.

Verse 64

पितॄन्संतर्प्य विधिवत्तीर्थे श्रीकुंडसंज्ञिते । दत्त्वा दानानि विधिवन्न लक्ष्म्या परिमुच्यते

శ్రీకుండ అనే తీర్థంలో విధివిధానంగా పితృదేవతలకు తర్పణం చేసి, శాస్త్రోక్తంగా దానాలు ఇచ్చినవాడు లక్ష్మీ నుండి వియోగం పొందడు; లక్ష్మీ అతనిని విడువదు.

Verse 65

लक्ष्मीक्षेत्रं महापीठं साधकस्यैव सिद्धिदम् । साधकस्तत्र मंत्रांश्च नरः सिद्धिमवाप्नुयात्

ఈ ‘లక్ష్మీ-క్షేత్రం’ మహాపీఠం; ప్రత్యేకంగా సాధకునికి సిద్ధిని ప్రసాదించేది. అక్కడ సాధకుడు మంత్రబలంతో సిద్ధిని పొందుతాడు.

Verse 66

संति पीठन्यनेकानि काश्यां सिद्धिकराण्यपि । महालक्ष्मीपीठसमं नान्यल्लक्ष्मीकरं परम्

కాశీలో సిద్ధిని కలిగించే అనేక పీఠాలు ఉన్నాయి; అయినా మహాలక్ష్మీ పీఠంతో సమానంగా లక్ష్మీని ప్రసాదించేది మరొక పరమస్థానం లేదు.

Verse 67

महालक्ष्म्यष्टमीं प्राप्य तत्र यात्रा कृतां नृणाम् । संपूजितेह विधिवत्पद्मा सद्म न मुंचति

మహాలక్ష్మీ అష్టమి నాడు అక్కడ యాత్ర చేసి విధివిధానంగా పూజించిన వారి గృహాన్ని పద్మా (లక్ష్మీ) విడువదు.

Verse 68

उत्तरे तु महालक्ष्म्या हयकंठीकुठारधृक् । काशीविघ्रमहावृक्षांश्छिनत्ति प्रतिवासरम्

మహాలక్ష్మీకి ఉత్తరంగా కుఠారధారిణి హయకంఠీ ఉన్నది; ఆమె ప్రతిరోజూ కాశీ యాత్రకూ క్షేమానికీ అడ్డుగా నిలిచే మహావిఘ్నరూప వృక్షాలను నరికివేస్తుంది.

Verse 69

कौर्मी शक्तिर्महालक्ष्मी दक्षिणे पाशपाणिका । बध्नाति विघ्नसंघातं क्षेत्रस्यास्य प्रतिक्षणम्

దక్షిణ దిశలో కౌర్మీ-శక్తిరూపిణి మహాలక్ష్మీ పాశాన్ని చేతబట్టి నిలిచి, ఈ పుణ్యక్షేత్రం (కాశీ) పై వచ్చే విఘ్నసమూహాన్ని ప్రతి క్షణం బంధించి నిరోధిస్తుంది।

Verse 70

सा पूजितास्तुता मर्त्यैः क्षेत्रसिद्धिं प्रयच्छति । वायव्यां च शिखी चंडी क्षेत्ररक्षाकरी परा

మానవులు పూజించి స్తుతించినప్పుడు ఆమె ఈ క్షేత్రసిద్ధిని ప్రసాదిస్తుంది. అలాగే వాయవ్య (ఉత్తర-పడమర) దిశలో శిఖీ చండీ పరమ క్షేత్రరక్షకిగా విరాజిల్లుతుంది।

Verse 71

खादंती विघ्नसंघातं शिखी शब्दं करोति च । तस्याः संदर्शनात्पुंसां नश्यंति व्याधयोखिलाः

విఘ్నసమూహాన్ని భక్షిస్తూ శిఖీ ఘోషను కూడా చేస్తుంది. ఆమె దర్శనమాత్రంతోనే మనుష్యుల సమస్త వ్యాధులు నశిస్తాయి।

Verse 72

भीमचंड्युत्तरद्वारं सदा रक्षेदतंद्रिता । भीमेश्वरस्य पुरतः पाशमुद्गरधारिणीम्

భీమ-చండీ ఎల్లప్పుడూ అప్రమత్తంగా ఉత్తర ద్వారాన్ని రక్షిస్తుంది. భీమేశ్వరుని సమక్షంలో ఆమె పాశం మరియు ముద్గరాన్ని ధరించి నిలుస్తుంది।

Verse 73

भीमचंडीं नरो दृष्ट्वा भीमकुंडे कृतोदकः । भीमाकृतीन्न वै पश्येद्याम्यान्दूतान्क्वचित्कृती

భీమ-చండీ దర్శనం చేసి, భీమ-కుండంలో ఉదకక్రియ చేసిన పుణ్యవంతుడు ఎప్పటికీ యముని భయంకర దూతలను చూడడు।

Verse 74

छागवक्त्रेश्वरी देवी दक्षिणे वृषभध्वजात् । अहर्निशं भक्षयति विघ्नौघतरुपल्लवान्

వృషభధ్వజుడు (శివుడు) దక్షిణ భాగంలో ఛాగవక్త్రేశ్వరీ దేవి విరాజిల్లుచున్నది; ఆమె అహర్నిశలు విఘ్నవనపు కోమల పల్లవాలను భక్షించుచున్నది।

Verse 75

तस्या देव्याः प्रसादेन काशीवासः प्रलभ्यते । अतश्छागेश्वरीं देवीं महाष्टम्यां प्रपूजयेत्

ఆ దేవి ప్రసాదముచేత కాశీవాసము లభించును; అందుచేత మహాష్టమీనాడు ఛాగేశ్వరీ దేవిని భక్తితో పూజించవలెను।

Verse 76

तालजंघेश्वरी देवी तालवृक्षकृतायुधा । उत्सादयति विघ्नौघानानंदवन मध्यगान्

తాళవృక్షముతో నిర్మితమైన ఆయుధమును ధరించిన తాళజంఘేశ్వరీ దేవి ఆనందవన మధ్యమున ఉద్భవించు విఘ్నౌఘాలను నాశనం చేయుచున్నది।

Verse 77

संगमेश्वर लिंगस्य दक्षिणे विकटाननाम् । तालजंघेश्वरीं नत्वा न विघ्नैरभिभूयते

సంగమేశ్వర లింగమునకు దక్షిణమున వికటాననా తాళజంఘేశ్వరీ ఉన్నది; ఆమెకు నమస్కరించినవాడు విఘ్నములచే జయింపబడడు।

Verse 78

उद्दालकेश्वराल्लिंगात्तीर्थं उद्दालकाभिधे । याम्यां च यमदंष्ट्राख्या चर्वयेद्विघ्नसंहतिम्

ఉద్దాలకేశ్వర లింగమునుండి ‘ఉద్దాలక’ అను తీర్థము కలదు; దక్షిణ దిశలో ‘యమదంష్ట్రా’ అనే దేవి సమస్త విఘ్నసంహతిని నమిలి నశింపజేయును।

Verse 79

प्रणता यमदंष्ट्रायैस्तीर्थेचोद्दालकाभिधे । कृत्वापि पापसंघातं न यमाद्बिभ्यतीहते

ఉద్దాలకమనే తీర్థంలో యమదంష్ట్రా దేవికి ప్రణమించే వాడు, పాపసమూహం చేసినవాడైనా ఇక్కడ యముని భయపడడు।

Verse 80

दारुकेश्वर तीर्थे तु दारुकेशसमीपतः । पातालतालुवदनामाकाशोष्ठीं धराधराम्

దారుకేశ్వర తీర్థంలో, దారుకేశుని సమీపంలో ఆ దేవి నిలిచియుంది—ఆమె ముఖం పాతాళపు తాలువులా, పెదవులు ఆకాశాన్ని తాకునట్లు, ధరాధర పర్వతంలా దృఢంగా।

Verse 81

कपालकर्त्रीं हस्तां च ब्रह्मांडकवलप्रियाम् । शुष्कोदरीं स्नायुबद्धां चर्ममुंडेति विश्रुताम्

ఆమె చేతిలో కపాలకర్త్రీని ధరించి, బ్రహ్మాండాన్నికూడా కవలించుటకు ప్రీతిపడుతుంది; శుష్కోదరి, స్నాయుబద్ధ, ‘చర్మముండా’ అనే నామంతో ప్రసిద్ధి।

Verse 82

क्षेत्रस्य पूर्वदिग्भागं रक्षंती विघ्नसंघतः । लसत्सहस्रदोर्दंडां ज्वलत्केकरवीक्षणाम्

విఘ్నసమూహాన్ని నశింపజేసే ఆ దేవి క్షేత్రపు తూర్పు దిశను కాపాడుతుంది—వెయ్యి భుజాలు ప్రకాశిస్తూ, జ్వలించే ఉగ్ర దృష్టితో।

Verse 83

पारावारप्रसृमर हस्त न्यस्तारि मोदकाम् । द्वीपि कृत्तिपरीधानां कटुकाट्टाट्टहासिनीम्

ఆమె చేయి పారావారమంత విస్తరించి, అందులో శత్రువు యొక్క ‘మోదక’ాన్ని ఉంచి ధరిస్తుంది; చిరుతచర్మాన్ని వస్త్రంగా ధరించి, కఠిన ‘ఆట్టాట్ట’ ధ్వనిలా ఉగ్రంగా అట్టహాసం చేస్తుంది।

Verse 84

मृणालनालवत्तीव्रं चर्वंतीमस्थि पापिनः । शूलाग्रप्रोत दुर्वृत्त क्षेत्रद्रोहिकलेवराम्

పద్మనాళంలాంటి తీవ్రమైన పదునుతో పాపుల ఎముకలను నములుతూ, ఆమె త్రిశూలాగ్రంపై దుష్టుల—పవిత్ర క్షేత్రద్రోహుల—దేహాలను గుచ్చి నిలుపుతుంది।

Verse 85

कपालमालाभरणां महाभीषणरूपिणीम् । चर्ममुंडां नरो नत्वा क्षेत्रविघ्नैर्न बाध्यते

కపాలమాలాభరణతో, మహాభీషణరూపిణి అయిన చర్మముండాను ఎవడు నమస్కరిస్తాడో, అతడు పుణ్యక్షేత్రంలోని విఘ్నాలతో బాధపడడు।

Verse 86

यथैव चर्ममुंडैषा महारुंडापि तादृशी । एतावानेव भेदोस्या रुंडस्रग्भूषणात्वियम्

ఈ చర్మముండా ఎలా ఉందో, అలాగే మహారుండా కూడా అదే స్వరూపం; తేడా ఒక్కటే—ఆమె ఛిన్నశిరోమాలాతో అలంకృతురాలు।

Verse 87

क्षेत्ररक्षां प्रकुरुत उभेदेव्यौ महाबले । हसंत्यौ करतालीभिरन्योन्यं दोः प्रसारणात्

ఆ రెండు మహాబల దేవతలు పుణ్యక్షేత్రాన్ని రక్షిస్తారు; నవ్వుతూ, చప్పట్లతో ధ్వని చేస్తూ, పరస్పరం చేతులను చాచి నిలుస్తారు।

Verse 88

हयग्रीवेश्वरे तीर्थे लोलार्कादुत्तरे सदा । महारुंडा प्रचंडास्या तिष्ठते भक्तविघ्नहृत्

లోలార్కానికి ఎల్లప్పుడూ ఉత్తరంగా ఉన్న హయగ్రీవేశ్వర తీర్థంలో, ప్రచండ ముఖముగల మహారుండా నిలిచి ఉంటుంది; ఆమె భక్తుల విఘ్నాలను హరిస్తుంది।

Verse 89

चर्ममुंडा महारुंडा कथिते ये तु देवते । तयोरंतरतस्तिष्ठेच्चामुंडा मुंडरूपिणी

చర్మముండా, మహారుండా అని చెప్పబడిన ఆ రెండు దేవతల మధ్యలో, ముండరూపాన్ని ధరించిన చాముండా దేవి స్వయంగా నిలిచియుంటుంది।

Verse 90

एतास्तिस्रः प्रयत्नेन पूज्याः क्षेत्रनिवासिभिः । धनधान्यप्रदाश्चैताः पुत्रपौत्रप्रदा इमाः

ఈ మూడు దేవతలను కాశీక్షేత్రనివాసులు శ్రద్ధతో, ప్రయత్నపూర్వకంగా పూజించాలి. వీరు ధనధాన్యాలను ప్రసాదించి, పుత్రపౌత్రాలను కూడా అనుగ్రహిస్తారు।

Verse 91

उपसर्गानमूर्घ्नंति दद्युर्नैःश्रेयसीं श्रियम् । स्मृता दृष्टा न ताः स्पृष्टाः पूजिताः श्रद्धया नरैः

వారు ఉపద్రవాలను నశింపజేసి, పరమశ్రేయస్సుకు దారితీసే శుభసంపదను ప్రసాదిస్తారు. శ్రద్ధతో స్మరించబడిన, దర్శించబడిన, పూజించబడినప్పుడు—స్పర్శ లేకున్నా—అనుగ్రహిస్తారు।

Verse 92

महारुंडा प्रतीच्यां च देवी स्वप्नेश्वरी शुभा । भविष्यं कथयेत्स्वप्ने भक्तस्याग्रे शुभाशुभम्

పడమర దిశలో మహారుండా—శుభ స్వప్నేశ్వరీ దేవి—విరాజిల్లుతుంది. ఆమె స్వప్నంలో భక్తునికి రాబోయే శుభాశుభాలను తెలియజేస్తుంది।

Verse 93

तत्र स्वप्नेश्वरं लिंगं देवीं स्वप्नेश्वरीं तथा । स्नात्वासिसंगमे पुण्ये यस्मिन्कस्मिंस्तिथावपि

అక్కడ స్వప్నేశ్వర లింగాన్ని, అలాగే స్వప్నేశ్వరీ దేవిని పూజించాలి. పుణ్యమైన ఆసి-సంగమంలో స్నానం చేసి, ఏ తిథినైనా (ఈ ఆరాధన యోగ్యమగును)।

Verse 94

उपोषणपरो धीमान्नारीवा पुरुषोपि वा । संपूज्य स्थंडिलशयः स्वप्ने भावि विलोकयेत्

ఉపవాసనిష్ఠ గల జ్ఞాని స్త్రీయైనా పురుషుడైనా—సమ్యక్ పూజ చేసి నిరాడంబర భూమిశయ్యపై నిద్రించాలి; అప్పుడు స్వప్నంలో రాబోయేదాన్ని దర్శించగలడు.

Verse 95

अद्यापि प्रत्ययस्तत्र कार्य एष विजानता । भूतं भावि भवत्सर्वं वदेत्स्वप्नेश्वरी निशि

ఇప్పటికీ తెలిసినవాడు అక్కడ ఈ ప్రత్యయ-ప్రయోగాన్ని చేయవలెను. రాత్రి స్వప్నేశ్వరీ భూతం, భావి, వర్తమానానికి సంబంధించిన సమస్తాన్ని పలుకుతుంది.

Verse 96

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां निशि वा दिवा । प्रयत्नतः समर्च्या सा काश्यां ज्ञानार्थिभिर्नरैः

అష్టమి, చతుర్దశి, నవమి—రాత్రైనా పగలైనా—కాశీలో జ్ఞానార్థులు శ్రమతో ఆమెను సమ్యక్‌గా ఆరాధించాలి.

Verse 97

स्वप्नेश्वर्याश्च वारुण्यां दुर्गादेवी व्यवस्थिता । क्षेत्रस्य दक्षिणं भागं सा सदैवाभिरक्षति

స్వప్నేశ్వరీ యొక్క వారుణీ దిశలో దుర్గాదేవి ప్రతిష్ఠితురాలై ఉంది; ఆమె క్షేత్రం (కాశీక్షేత్రం) యొక్క దక్షిణ భాగాన్ని నిత్యం రక్షిస్తుంది.