Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 67

अद्यापि होमधूमोघैर्यद्व्याप्तं गगनांतरम् । तदा प्रभृति न व्योम नीलिमानं जहात्यदः

adyāpi homadhūmoghairyadvyāptaṃ gaganāṃtaram | tadā prabhṛti na vyoma nīlimānaṃ jahātyadaḥ

ఇప్పటికీ అక్కడి ఆకాశాంతరం హోమధూమ ఘనమేఘాలతో వ్యాపించినట్లు చెప్పబడుతుంది; అప్పటినుంచి ఆ వ్యోమం తన గాఢ నీలిమను విడువదు।

अद्यापिeven today
अद्यापि:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक ‘अद्य’ + अव्यय ‘अपि’ (even today)
होमधूमोघैःby masses of sacrificial smoke
होमधूमोघैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहोम + धूम + ओघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; समास: होमस्य धूमस्य ओघाः (तत्पुरुष-श्रृंखला)
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
व्याप्तम्pervaded, filled
व्याप्तम्:
Kriyā (Predicative/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘pervaded/filled’
गगनान्तरम्the expanse of the sky
गगनान्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगगनान्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समास: गगनस्य अन्तरम् (तत्पुरुष)
तदाthen
तदा:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (then)
प्रभृतिfrom that time onward
प्रभृति:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्रभृति (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थ/कालारम्भवाचक (from, since)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
व्योमthe sky
व्योम:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन
नीलिमानम्blueness
नीलिमानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनीलिमान् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
जहातिabandons, gives up
जहाति:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान/present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
अदःthat (sky)
अदः:
Karta (Apposition/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootअदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संकेतवाचक (that)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Daśāśvamedha (implied locus)

Type: ghat

Scene: A panoramic view of Kāśī’s ghāṭas with a deep-blue sky veiled by lingering sacrificial smoke-clouds; shafts of light, drifting incense-like haze, and silhouettes of temples and flags.

K
Kāśī (Vārāṇasī)
H
Homa
Y
Yajña (Aśvamedha context)

FAQs

Kāśī preserves the living imprint of sacred acts; holy deeds performed there continue to sanctify the very elements.

The Daśāśvamedha region in Kāśī, remembered through the enduring ‘presence’ of yajña-smoke in the sky.

Homa (fire-offering) as part of large yajñas, implied as the source of the sanctifying smoke.