Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

आश्चर्यवंतस्तत्रत्या यात्रायां मिलिता जनाः । ऊचुरंगुलिनिर्देशैरहो पश्यत पश्यत

āścaryavaṃtastatratyā yātrāyāṃ militā janāḥ | ūcuraṃgulinirdeśairaho paśyata paśyata

అక్కడ యాత్రలో కూడిన జనులు ఆశ్చర్యపడుతూ వేళ్లతో చూపించి—“అహో! చూడండి, చూడండి!” అని పలికిరి।

āścaryavantaḥastonished
āścaryavantaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootāścarya + vat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘आश्चर्ययुक्त’
tatratyāḥthose who were there
tatratyāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Roottatratya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘तत्र भव’ (those present there)
yātrāyāmin the procession/pilgrimage
yātrāyām:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootyātrā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
militāḥassembled
militāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootmil (धातु) + ta (कृत्)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘assembled’
janāḥpeople
janāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/कर्ता), बहुवचन
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमा-पुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपद; ‘they said’
aṅguli-nirdeśaiḥwith finger-pointing/gestures
aṅguli-nirdeśaiḥ:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootaṅguli + nirdeśa (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; ‘अङ्गुल्या निर्देशः’ इति तृतीया-तत्पुरुषः; instrumental plural
ahoah! behold!
aho:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formअव्यय; विस्मयादिबोधक (interjection)
paśyatalook!
paśyata:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpaś (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), बहुवचन; परस्मैपद; ‘see!’
paśyatalook! (again)
paśyata:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpaś (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यम-पुरुष (2nd), बहुवचन; परस्मैपद; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)

Skanda (deduced, Kāśī-khaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Haṃsatīrtha (kuṇḍa)

Type: kund

Listener: Agastya (addressed in adjacent verse) / general audience of sages

Scene: A crowd of pilgrims—men and women, ascetics and householders—clustered at the pond’s edge, eyes wide, arms extended, fingers pointing toward the miraculous swans.

Y
Yātrā (pilgrimage assembly)

FAQs

The tīrtha’s glory becomes evident through visible signs, strengthening faith (śraddhā) among pilgrims.

The same kuṇḍa that is about to be identified as Haṃsatīrtha near Kṛttivāsa in Kāśī.

No direct prescription; it depicts pilgrims witnessing a miracle during yātrā.