Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 77

Devanagari script

हंसो भानुः सहस्रांशुस्तपनस्तापनो रवि । विकर्तनो विवस्वांश्च विश्वकर्मा विभावसुः

Transliteration

haṃso bhānuḥ sahasrāṃśustapanastāpano ravi | vikartano vivasvāṃśca viśvakarmā vibhāvasuḥ

Translation

హంస, భాను, సహస్రాంశు, తపన, తాపన, రవి; వికర్తన, వివస్వాన్, విశ్వకర్మ, విభావసు—ఇవి సూర్యుని నామాలు।

Word by Word

• हंसः: Haṃsa (a name of the Sun)
• हंसः: सम्बोधन/नाम (Appositional name)
• Type: Noun
• Root: हंस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सूर्यनाम

• भानुः: Bhānu (Sun)
• भानुः: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: भानु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूर्यनाम

• सहस्रांशुः: thousand-rayed (Sun)
• सहस्रांशुः: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: सहस्र + अंशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—सहस्र-अंशु (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘सहस्राणि अंशवो यस्य’)

• तपनः: Tapan(a) (the heating one)
• तपनः: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: तपन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूर्यनाम

• तापनः: Tāpana (the burner)
• तापनः: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: तापन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूर्यनाम

• रविः: Ravi (Sun)
• रविः: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: रवि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूर्यनाम

• विकर्तनः: Vikartana
• विकर्तनः: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: विकर्तन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूर्यनाम

• विवस्वान्: Vivasvān
• विवस्वान्: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: विवस्वत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूर्यनाम

• च: and
• च: सम्बन्ध (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (copulative conjunction)

• विश्वकर्मा: Viśvakarmā
• विश्वकर्मा: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: विश्व + कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—विश्व-कर्मन् (कर्मधारय/षष्ठी-तत्पुरुष-प्रायः: ‘विश्वस्य कर्मा/कर्ता’)

• विभावसुः: Vibhāvasu
• विभावसुः: सम्बोधन/नाम
• Type: Noun
• Root: विभावसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सूर्यनाम

Speaker

Skanda

Visual Art Cues

Scene: A litany scene: a priest or pilgrim counts a mālā at sunrise, reciting Sūrya’s names; the sun’s rays spread like a thousand spokes; subtle iconography of seven horses hinted in the sky.

Characters & Entities

• Sūrya
• Ravi
• Bhānu
• Vivasvān
• Viśvakarmā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Remembering the deity through many epithets is a form of devotion (nāma-saṅkīrtana) that gathers merit and focus.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The hymn occurs within the Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-centered framework, where stotra and japa are celebrated as especially meritorious.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, recitation/chanting of Sūrya’s names (nāma-japa or stuti).