Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 24

Devanagari script

पित्रोर्गिरं निराकृत्य ये तिष्ठेयुः सुदुर्मदाः । अत्याहितमिह प्राप्य गच्छेयुस्तेऽचिराल्लयम्

Transliteration

pitrorgiraṃ nirākṛtya ye tiṣṭheyuḥ sudurmadāḥ | atyāhitamiha prāpya gaccheyuste'cirāllayam

Translation

తల్లిదండ్రుల వాక్యమును తిరస్కరించి ఘోర గర్వముతో నిలిచేవారు, ఇహలోకములోనే తీవ్రమైన అపాయమును పొందీ, త్వరలోనే నాశనమునకు చేరుదురు।

Word by Word

• पित्रोः: of the two parents
• पित्रोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन

• गिरम्: speech, command
• गिरम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गिर् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• निराकृत्य: having rejected
• निराकृत्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: निर् + आ + कृ (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/absolutive), ‘having rejected’

• ये: who
• ये: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्धसूचक

• तिष्ठेयुः: should remain/stand
• तिष्ठेयुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• सुदुर्मदाः: very arrogant
• सुदुर्मदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु + दुर्मद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण

• अत्याहितम्: great harm, grave wrong
• अत्याहितम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अति + आहित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धा + आ + क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मपद (object)

• इह: here
• इह: Desha-adhikarana (Locative sense/देशाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund), ‘having obtained/meeting with’

• गच्छेयुः: should go
• गच्छेयुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अचिरात्: soon
• अचिरात्: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अचिरात् (अव्यय/तद्धितान्त)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb of time)

• लयम्: destruction, dissolution
• लयम्: Gati-karman (Goal/object of motion/गतिकर्म)
• Type: Noun
• Root: लय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Skanda

Visual Art Cues

Scene: A didactic tableau: arrogant youths turning away from seated parents who offer counsel; a shadow of impending calamity behind them, suggesting swift ‘laya’ (destruction).

Characters & Entities

• parents (pitṛ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Disrespecting parental counsel is portrayed as a fast path to worldly suffering and eventual ruin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific site is mentioned in this verse; it is a general dharma instruction within the Kāśīkhaṇḍa framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse teaches behavioral discipline—listening to parents and abandoning pride.