Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 15

रविरुवाच । विश्वेशाद्दक्षिणेभागे यो मां त्वत्पुरतः स्थितम् । आराधयिष्यति नरः क्षुद्बाधा तस्य नश्यति

raviruvāca | viśveśāddakṣiṇebhāge yo māṃ tvatpurataḥ sthitam | ārādhayiṣyati naraḥ kṣudbādhā tasya naśyati

రవి పలికెను— ‘విశ్వేశ్వరుని దక్షిణ భాగంలో, నీ ముందర నిలిచిన నన్ను ఎవడు ఆరాధించునో, అతని ఆకలి బాధ నశించును।’

रविःRavi (the Sun)
रविः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootरवि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
विश्वेशात्from Viśveśa (Lord of the universe)
विश्वेशात्:
Apādāna (Reference point/source)
TypeNoun
Rootविश्वेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; पञ्चमी (Ablative), एकवचन
दक्षिणेon the southern
दक्षिणे:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन; ‘भागे’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
भागेside/part
भागे:
Adhikaraṇa (Location)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन
यःwho
यः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)
माम्me
माम्:
Karman (Object)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/त्रिलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
त्वत्-पुरतःin front of you
त्वत्-पुरतः:
Adhikaraṇa (Spatial)
TypeIndeclinable
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुरतः (अव्यय)
Formअव्ययीभाव-समास; ‘त्वत्’ (genitive sense) + ‘पुरतः’ (indeclinable: in front of); क्रियाविशेषण
स्थितम्standing, situated
स्थितम्:
Karman (Object qualifier)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ‘माम्’ इति कर्मपदस्य विशेषणम्
आराधयिष्यतिwill worship
आराधयिष्यति:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootआ-राध् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नरःa man
नरः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘यः’ इत्यस्य विशेष्यः
क्षुद्-बाधाhunger-affliction
क्षुद्-बाधा:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootक्षुद् (प्रातिपदिक) + बाधा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः: ‘क्षुधा-जनिता बाधा’); स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
नश्यतिperishes, disappears
नश्यति:
Kriyā (Main verb)
TypeVerb
Rootनश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Ravi (Sūrya)

Tirtha: Sūrya-sthāna south of Viśveśvara (Kāśī)

Type: ghat

Listener: Pativratā devotee (addressed indirectly via ‘tvatpuraḥ sthitam’)

Scene: Sūrya speaks, indicating a specific spot south of Viśveśvara; a pilgrim stands with folded hands, offering water (arghya) as sunlight falls on the temple corridor; the theme is nourishment and protection from hunger.

R
Ravi (Sūrya)
V
Viśveśvara (Kāśī Viśvanātha)
K
Kāśī

FAQs

In Kāśī, worship aligned with sacred geography (near Viśveśvara) yields tangible relief—hunger is overcome by divine grace.

Viśveśvara (Kāśī Viśvanātha) and the southern precinct associated with Sūrya’s presence.

Worship (ārādhana) of Sūrya at the southern side of Viśveśvara for removal of hunger-affliction.