Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 86

Devanagari script

जलौका केवलं रक्तमाददाना तपस्विनी । प्रमदा सर्वदा दत्ते चित्तं वित्तं बलं सुखम्

Transliteration

jalaukā kevalaṃ raktamādadānā tapasvinī | pramadā sarvadā datte cittaṃ vittaṃ balaṃ sukham

Translation

జలౌక కేవలం రక్తమే తీసుకుంటుంది, తపస్వినిలా; కానీ స్త్రీ ఎల్లప్పుడూ ఇస్తుంది—మనస్సు, ధనం, బలం, సుఖం.

Word by Word

• जलौका: a leech
• जलौका: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जलौका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• केवलम्: only
• केवलम्: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: केवल (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषणरूपेण अव्यय (adverbial use: only/merely)

• रक्तम्: blood
• रक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• आददाना: taking
• आददाना: Karta (Agent qualifier)
• Type: Adjective
• Root: आ-√दा (धातु)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle)

• तपस्विनी: an ascetic woman
• तपस्विनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस्विन् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• प्रमदा: a woman
• प्रमदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रमदा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• सर्वदा: always
• सर्वदा: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (adverb of time)

• दत्ते: gives
• दत्ते: Kriya (Action)
• Type: Verb
• Root: √दा (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद

• चित्तम्: mind/heart
• चित्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• वित्तम्: wealth
• वित्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• बलम्: strength
• बलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Speaker

Skanda (deduced, Kāśī Khaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A symbolic split-scene: in one, a leech clings and draws blood; in the other, a woman offers food, tends a child, and supports an elder—visualizing continual giving of mind and strength; the tone is compassionate and corrective.

Characters & Entities

• Jalauka (leech)
• Pramadā (woman)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Recognize the often-unseen giving within family life; cultivate gratitude rather than contempt.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tirtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is an ethical observation meant to correct attitude and perception.