Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 18
Devanagari script
वाग्यतो गुर्वनुज्ञातो भुंजीतान्नमकुत्सयन् । एकान्नं न समश्नीयाच्छ्राद्धेऽश्नीयात्तथापदि
Transliteration
vāgyato gurvanujñāto bhuṃjītānnamakutsayan | ekānnaṃ na samaśnīyācchrāddhe'śnīyāttathāpadi
Translation
వాక్సంయమంతో, గురువు అనుమతి పొందిన తరువాత, అన్నాన్ని తక్కువచేయకుండా భుజించాలి. ఒక్క వంటకంతో మాత్రమే భోజనం చేయకూడదు; అయితే శ్రాద్ధకర్మలోను ఆపద్కాలంలోను యథోచితంగా భుజించవచ్చు।
Word by Word
वाक्speech
वाक्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; वाक्-शब्दः (speech)
यतःrestrained
यतः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम्—‘वाक्’ इत्यस्य; यतः = संयतः (restrained)
गुरुfrom the teacher
गुरु:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootगुरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; समासभङ्गे ‘गुरोः’ (from the teacher)
अनुज्ञातःpermitted
अनुज्ञातः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनु-ज्ञा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘अनुज्ञातः’ = permitted
भुञ्जीतshould eat
भुञ्जीत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभुज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष? (actually 3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; ‘he should eat’
अन्नम्food
अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
अकुत्सयन्without disparaging
अकुत्सयन्:
Kriya-visheshana (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootकुत्स् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; नञ्-पूर्वकः; ‘not censuring/without disparaging’
एक-अन्नम्a single (kind of) food
एक-अन्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + अन्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारयः—‘एकं अन्नम्’ (single kind of food)
नnot
न:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation particle)
समश्नीयात्should eat (in that manner)
समश्नीयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + अश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष? (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; ‘should eat together/mixingly’ (i.e., should not eat only one item exclusively)
श्राद्धेin a śrāddha rite
श्राद्धे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; ‘in śrāddha’
अश्नीयात्should eat
अश्नीयात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष? (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; ‘should eat’
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb of manner: ‘thus/so’)
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-कारक-अव्ययम् (also/even)
अदि(textual: unclear; likely ‘if’)
अदि:
Avyaya (Particle/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootअदि (अव्यय)
Formपाठभेद/अस्पष्ट-अव्ययम्; सम्भाव्यं ‘यदि’ (if) इति; मूलपाठे ‘अपदि’ इत्यपि दृश्यते
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Characters & Entities
G
GuruŚ
ŚrāddhaFAQs
Self-restraint and reverence—eat with humility, under guidance, without fault-finding.
The broader teaching belongs to Kāśī Khaṇḍa (Vārāṇasī/Kāśī), framing daily dharma for pilgrims and residents.
Śrāddha is named as a context where certain normal food restrictions may be relaxed.