Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 95

श्रीमहादेव उवाच । शृणु विष्णो महाबाहो जगतः प्रभवाप्यय । विधेहि सृष्टिं विविधां यथावत्त्वं श्रुतीरिताम्

śrīmahādeva uvāca | śṛṇu viṣṇo mahābāho jagataḥ prabhavāpyaya | vidhehi sṛṣṭiṃ vividhāṃ yathāvattvaṃ śrutīritām

శ్రీమహాదేవుడు పలికెను—హే విష్ణూ, మహాబాహో! జగత్తుకు ఉద్భవమూ లయమూ నీవే. వేదాలలో చెప్పినట్లుగా యథావిధిగా నానావిధ సృష్టిని ఏర్పాటు చేయుము.

śrīmahādevaḥŚrī Mahādeva
śrīmahādevaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootśrī-mahādeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—श्रीः (शोभा/श्री) + महादेव (उपपद/कर्मधारय-भावः)
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
śṛṇuhear
śṛṇu:
Kriyā (Imperative/क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
viṣṇoO Viṣṇu
viṣṇo:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootviṣṇu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
mahābāhoO mighty-armed one
mahābāho:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-bāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः—महान्तौ बाहू यस्य सः (बहुव्रीहिः)
jagataḥof the world
jagataḥ:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
prabhavaO source/origin
prabhava:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (as epithet)
apyayaO dissolution/end
apyaya:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootapyaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन (as epithet)
vidhehiordain, create
vidhehi:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdhā (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गः—वि + धे (धा)
sṛṣṭimcreation
sṛṣṭim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
vividhāmvarious
vividhām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvividha (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (sṛṣṭim)
yathāvatproperly, as prescribed
yathāvat:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathāvat (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (यथावत् = as it should be)
tvamyou
tvam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/त्रिलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
śruti-īritāmstated in the Vedas
śruti-īritām:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśruti-īrita (प्रातिपदिक; īrita from √īr)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः—श्रुति + ईरित (तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुष-भावः: ‘by/in the śruti stated’)

Śiva (Śrī Mahādeva)

Listener: Viṣṇu (Madhusūdana)

Scene: Śiva speaks authoritatively to Viṣṇu: a divine council scene where creation’s manifold forms are to be arranged as per the Vedas; visual emphasis on śruti (Veda manuscripts) and cosmic diagrams.

Ś
Śiva (Mahādeva)
V
Viṣṇu
Ś
Śruti (Vedas)

FAQs

Cosmic order and creation are to be aligned with Śruti, reinforcing Vedic authority within Purāṇic teaching.

The verse occurs within Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-māhātmya narrative frame, though it speaks directly about cosmic governance.

None; it is an instruction regarding the proper establishment of creation in accordance with the Vedas.