Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 85

Devanagari script

इदं स्तोत्रवरं यस्तु पठिष्यति समाहितः । त्रिसंध्यं मनुजस्तस्य पापं यास्यति संक्षयम्

Transliteration

idaṃ stotravaraṃ yastu paṭhiṣyati samāhitaḥ | trisaṃdhyaṃ manujastasya pāpaṃ yāsyati saṃkṣayam

Translation

ఏ మనిషి సమాహితమనస్సుతో ప్రాతః, మధ్యాహ్నం, సాయంకాలం—త్రిసంధ్యలలో ఈ ఉత్తమ స్తోత్రాన్ని పఠిస్తాడో, అతని పాపం క్రమంగా క్షయమై చివరకు నశిస్తుంది।

Word by Word

• इदम्: this
• इदम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• स्तोत्रवरम्: this excellent hymn
• स्तोत्रवरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक) + वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारय-समास (श्रेष्ठं स्तोत्रम्)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत् (relative pronoun)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: tu (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle), विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)

• पठिष्यति: will recite/read
• पठिष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पठ् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• समाहितः: collected/attentive
• समाहितः: Karta (Agent qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-धा (धातु) → समाहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण

• त्रिसन्ध्यम्: thrice daily (at the three sandhyās)
• त्रिसन्ध्यम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + सन्ध्या (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial) अर्थे—त्रिषु सन्ध्यासु (at the three junctions)

• मनुजः: a man/person
• मनुजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पाप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• यास्यति: will go/attain
• यास्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• संक्षयम्: destruction/cessation
• संक्षयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: संक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee seated on a riverbank at the three sandhyās—sun low on horizon—hands in añjali, rosary and palm-leaf hymn, with Kāśī’s ghāṭas and a distant śikhara of Viśvanātha; the atmosphere suggests inner stillness and the washing away of sin.

Characters & Entities

• Dhruvastuti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady, disciplined recitation with mental focus purifies accumulated sin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The teaching is situated in the Kāśīkhaṇḍa (Kāśī/Varanasi) context, where devotional practice is praised as especially fruitful.

What ritualistic prescription is mentioned?

Recite the hymn at the three sandhyā times (morning, midday, evening) with a composed mind.