Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 75
Devanagari script
स्वसौधात्स विनिर्गत्य बालोऽबालपराक्रमः । अनुकूलेन मरुता दर्शिताध्वाऽविशद्वनम्
Transliteration
svasaudhātsa vinirgatya bālo'bālaparākramaḥ | anukūlena marutā darśitādhvā'viśadvanam
Translation
తన సౌధం నుండి బయలుదేరిన ఆ బాలుడు—బాల్యాన్ని మించిన పరాక్రమంతో—అనుకూల గాలి మార్గం చూపినట్లుగా, అడవిలో ప్రవేశించాడు।
Word by Word
स्वhis own
स्व:
Sambandha (Possessive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्वत्ववाचक — possessive (qualifying सौधात्)
सौधात्from the mansion/palace
सौधात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootसौध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन — Ablative singular
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
विनिर्गत्यhaving gone out
विनिर्गत्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि-निर्-√गम् (गम् धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund) — absolutive
बालःthe boy
बालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular
अबालपराक्रमःhaving prowess not (fit) for a child; extraordinary in valor
अबालपराक्रमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-बाल + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; नञ्-तत्पुरुष (negation)
अनुकूलेनfavorable
अनुकूलेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअनुकूल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular (qualifying मरुता)
मरुताby the wind
मरुता:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — Instrumental singular
दर्शिताध्वाwhose path was shown
दर्शिताध्वा:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदर्शित (√दृश् धातु, क्त) + अध्वन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Nominative singular; कर्मधारयः ‘दर्शितः अध्वा’
अविशत्entered
अविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√विश् (विश् धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — Imperfect, 3rd sg
वनम्the forest
वनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — Accusative singular
Speaker
Skanda to Agastya (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A young prince steps out of a palace gate; his posture is resolute. A gentle wind bends trees and lifts his scarf/garment forward, visually ‘pointing’ the way toward a dark-green forest path.
Characters & Entities
S
SkandaA
AgastyaD
DhruvaFAQs
When resolve is pure, even nature becomes supportive; spiritual determination can transcend age and circumstance.
No specific tīrtha is mentioned; the scene is the forest-journey setting.
None; it narrates the commencement of a tapas-journey.