Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 33

Devanagari script

तया जन्मांतरे तात यत्पुण्यं समुपार्जितम् । तत्पुण्योपचयाद्राजा सुरुच्यां सुरुचिर्भृशम्

Transliteration

tayā janmāṃtare tāta yatpuṇyaṃ samupārjitam | tatpuṇyopacayādrājā surucyāṃ surucirbhṛśam

Translation

ఓ తాతా, ఆమె పూర్వజన్మలో సంపాదించిన పుణ్యం ఏదైతే ఉందో, ఆ పుణ్యవృద్ధి వల్లనే రాజు సురుచీపై అత్యంత మమకారంతో ఉన్నాడు.

Word by Word

• तया: by her
• तया: Karana (Agent/instrument in passive sense)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया, एकवचन

• जन्म-अन्तरे: in another birth
• जन्म-अन्तरे: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष: जन्मनः अन्तरम्); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• तात: O dear son
• तात: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन, एकवचन

• यत्: whatever/that which
• यत्: Sambandha (Relative pronoun)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (That which is earned)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• समुपार्जितम्: accumulated/earned
• समुपार्जितम्: Karma (Predicate to puṇyam)
• Type: Verb
• Root: सम्-उप-आर्ज् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तत्-पुण्य-उपचयात्: from that accumulation of merit
• तत्-पुण्य-उपचयात्: Apadana (Cause/source/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पुण्य (प्रातिपदिक) + उपचय (प्रातिपदिक)
• Form: समासः (तत्पुरुष); पुंलिङ्ग; पञ्चमी (अपादान/हेतु), एकवचन

• राजा: the king
• राजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (कर्ता), एकवचन

• सुरुच्याम्: in/for Surucī (name)
• सुरुच्याम्: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सुरुचि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सप्तमी (अधिकरण), एकवचन

• सुरुचिः: having good liking/affectionate
• सुरुचिः: Karta (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सुरुचि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘राजा’ इत्यस्य विशेषणम्

• भृशम्: exceedingly, greatly
• भृशम्: Visheshana (Adverbial modifier)
• Type: Indeclinable
• Root: भृशम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb of degree)

Speaker

Sunīti

Visual Art Cues

Scene: Sunīti explains that Surucī’s present fortune arises from merit earned in a former birth; the scene subtly evokes unseen karmic threads behind visible court life.

Characters & Entities

• Sunīti
• Surucī
• King (unnamed in snippet)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Present honor and affection often reflect past puṇya; understanding karma reduces envy and steadies the mind.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is specified in this verse; it is karmic instruction within the Kāśīkhaṇḍa narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is given; the implied remedy is to cultivate puṇya through dharmic living.