Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9
Devanagari script
सर्वगोपि हि विश्वेशो यत्र नित्यं प्रकाशते । मुक्तये सर्वजंतूनां कालोज्ज्ञित स्ववर्ष्मणाम्
Transliteration
sarvagopi hi viśveśo yatra nityaṃ prakāśate | muktaye sarvajaṃtūnāṃ kālojjñita svavarṣmaṇām
Translation
అక్కడ అందరికీ గోప్యుడై ఉన్నప్పటికీ విశ్వేశ్వరుడు నిత్యము ప్రకాశిస్తాడు; కాలబలానికి లోనైన దేహధారులైన సమస్త జీవులకు ఆయన మోక్షం ప్రసాదిస్తాడు.
Word by Word
सर्वगाall-pervading
सर्वगा:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्वग (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to implied 'काशी/पुरी')
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अवधारणार्थक अव्यय (even/also)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
विश्वेशःLord of the universe (Viśveśa)
विश्वेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (viśvasya īśaḥ)
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana (Location marker)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (where)
नित्यम्always
नित्यम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचनम् (adverbial accusative)
प्रकाशतेshines forth; manifests
प्रकाशते:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootप्र + काश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
मुक्तयेfor liberation
मुक्तये:
Sampradana (Purpose/Recipient)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन
सर्वजन्तूनाम्of all beings
सर्वजन्तूनाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + जन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन; कर्मधारय (sarve jantavaḥ)
काल-उज्ज्ञितabandoned by time; time-discarded
काल-उज्ज्ञित:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + उज्झित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √उज्झ्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (to svavarṣmaṇām); तत्पुरुष (kālena ujjhitam / kāle ujjhitam)
स्ववर्ष्मणाम्of their own bodies
स्ववर्ष्मणाम्:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + वर्ष्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (svaṃ varṣma)
Speaker
Śiva-gaṇas (attendants of Śiva)
Characters & Entities
V
Viśveśa (Śiva)K
Kāla (Time)FAQs
Though the Lord may be subtle and ‘hidden’ to ordinary perception, in Kāśī He is eternally present for the liberation of time-bound beings.
Kāśī’s Viśveśvara/Avimukta sphere—portrayed as a permanent locus of Śiva’s salvific presence.
None directly; the verse emphasizes darśana and the saving presence of Viśveśa rather than a specific rite.