Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 80
Devanagari script
अनाख्येयमिदं वृत्तं त्वया पत्यौ शुचिस्मिते । इत्याकर्ण्याथ सा त्वाष्ट्रीं देवीं छाया जगाद ह
Transliteration
anākhyeyamidaṃ vṛttaṃ tvayā patyau śucismite | ityākarṇyātha sā tvāṣṭrīṃ devīṃ chāyā jagāda ha
Translation
ఓ శుచిస్మితే, ఈ విషయం నీవు నా భర్తకు చెప్పకూడదు. ఇలా విని ఛాయ త్వష్టృకన్య దేవితో పలికింది।
Word by Word
अनाख्येयम्not to be disclosed
अनाख्येयम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्- + आख्येय (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अर्थः: ‘न आख्येयम्’ (not to be told)
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
वृत्तम्event/occurrence
वृत्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृत्त (प्रातिपदिक; भूतकृदन्त-आधारित)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
त्वयाby you
त्वया:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन
पत्यौto/with (your) husband (i.e., in the matter of the husband)
पत्यौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular)
शुचिस्मितेO pure-smiling one
शुचिस्मिते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुचि + स्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकारः: वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक (quotative particle)
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ + कर्ण्/श्रु (धातु) + ल्यप् (क्त्वा-प्रत्यय)
Formकृदन्त (Absolutive/Gerund/क्त्वान्त), अव्ययभाव (indeclinable)
अथthen
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकारः: अनुक्रम/सम्बन्धबोधक (conjunctive particle)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वाष्ट्रीम्Tvaṣṭrī (daughter/wife of Tvaṣṭṛ)
त्वाष्ट्रीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्वाष्ट्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (Apposition/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
छायाChāyā
छाया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
जगादsaid/spoke
जगाद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
हindeed/just
ह:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय, अव्यय-प्रकारः: पदपूरण/निपात (expletive particle)
Speaker
Saṃjñā (instruction), then narrator continues (Skanda deduced)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Skanda Dialogue
Listener: Ṛṣis (frame assumed)
Visual Art Cues
Scene: Saṃjñā, with a composed ‘śuci-smita’, warns Chāyā not to reveal the matter to her husband; Chāyā then turns to address Saṃjñā (Tvaṣṭṛ’s daughter) with solemn assent.
Characters & Entities
S
SaṃjñāC
ChāyāT
TvaṣṭṛV
Vivasvān (implied as husband)FAQs
The verse contrasts secrecy with dharma: concealment may be attempted, but truth tends to surface and restore moral order.
No specific tīrtha is named in this verse.
None in this verse.